Triest, czyli nigdzie

Po 1945 roku badania geologiczne w Polsce nabrały tempa. Odkryto złoża węgla brunatnego, miedzi, siarki i rozpoczęło się wielkie uprzemysłowienie. Pod kopalnie, huty i elektrownie – takie jak Turów czy Bełchatów – potrzebny był pusty teren. Wraz z powstawaniem nowych ośrodków przemysłowych kurczyły się lub wręcz znikały całe miejscowości: Opolno i Rybarzowice na Łużycach, Kazimierz Biskupi i Pątnów w Konińskiem, Bogomice i Rapocin pod Głogowem czy Piaski i Wola Grzymalina w Łódzkiem. Dla wielu miejsc rozwój gospodarczy oznaczał apokalipsę. Niektóre zostały przykryte zwałowiskami odpadów, inne – zalane. Wysiedlono ludzi, wycięto lasy i zmieniono bieg rzek. „Istne raje” zamieniły się w kratery, w pustynie biologiczne i strefy katastrofy ekolog...

„Poniemieckie” to słowo, które odruchowo przywodzi na myśl Polskę zachodnią albo Warmię i Mazury. Mało kto zdaje sobie sprawę, że niejedną wieś zamieszkaną dawniej przez Niemców można znaleźć na Mazowszu, Lubelszczyźnie czy w Małopolsce. Niemieckich kolonistów ściągali na wschód Piastowie śląscy, Kazimierz Wielki i Krzyżacy, Rosjanie, Prusacy i Austriacy, a także polscy właściciele i zarządcy majątków. Przybysze zakładali wsie i miasta, leżącą odłogiem ziemię zamieniali w pola i sady, osuszali bagna i walczyli z wylewającymi rzekami. Wprowadzali innowacje, otwierali fabryki i rozwijali przemysł. Wielu, szczególnie katolików, nie zachowało swojej niemieckiej tożsamości i z czasem zostało Polakami. W granicach II Rzeczpospolitej żyło około...

Młócka to reportaże o rewolucji w świecie pracy. Potężne korporacje obiecują, że dzięki zmianom technologicznym wszyscy będziemy pracować lżej i krócej, a niektórzy z nas – już w wirtualnym metawersum. To jednak tylko połowa tej historii. Marek Szymaniak rozmawia z ludźmi, których pracę na naszych oczach zmienia technologia. Opisuje, jak menadżera zastępują aplikacje, pracowników w biurach pilnują systemy śledzące, a osiągane przez nich wyniki oceniają algorytmy. Zagląda do wielkich magazynów i na place budowy, gdzie coraz częściej wjeżdżają roboty. Omawia reformy w prawie i edukacji, które ledwo nadążają za technologicznymi nowinkami. Pokazuje pracę dzieci, które czasem nawet jeszcze przed swoimi narodzinami reklamują w mediach społecznościowy...

Mroczna pasja może zawładnąć nawet największymi umysłami Początek XX wieku. Władysława Reymonta, wybitnego pisarza i zarazem spirytystę, dręczy obsesja - paniczny lęk przed pogrzebaniem żywcem. Ponad sto lat później ekskluzywny Dom Pogrzebowy Kopczyńskich staje się ofiarą ponurego skandalu: w trumnie, w której powinny spoczywać zwłoki znanego polityka, znajduje się zupełnie inne ciało... Czy to możliwe, że dom pogrzebowy z nienaganną, budowaną przez dwadzieścia lat reputacją, mógł sobie pozwolić na taką pomyłkę? A jeśli nie, komu zależało na zamianie zwłok? Kłopoty rodzinnej firmy zwracają uwagę towarzystwa ubezpieczeniowego Hathor, w którym Kopczyńscy mieli wykupioną lukratywną polisę. Sprawa wymaga szczegółowego dochodzenia. Tylko gdzie z...

Julia Lemańska mieszka w Warszawie, pisze książki i wychowuje czternastoletniego Wiktora. Pewnego dnia, ze względu na sprawy rodzinne, podejmuje decyzję o przeprowadzce do Bagiennego Lasu, gdzie się wychowała. Problem w tym, że w miasteczku nikt, oprócz owdowiałego ojca, na nią nie czeka, a są tacy, którzy mówią wprost, że Julia zrujnowała życie kilku osób. Lemańska nie pamięta wszystkiego, co zaszło kilkanaście lat temu, ale w jej snach pojawiają się obrazy z przeszłości. Ma nadzieję, że dzięki powrotowi w rodzinne strony zdoła odzyskać wspomnienia, zadośćuczynić krzywdzie i uwolnić się od poczucia winy. Julia nie wie, że w Bagiennym Lesie mieszka ktoś, kto do tej pory sądził, że jego sekret jest bezpieczny. Ujawnienie prawdy nie jest mu na ręk�...

Nareszcie! Kultowa Judyta – którą pokochały miliony – powraca po 20 latach. A wraz z nią Adam, Tosia, Ula, Eksio i nowi bohaterowie oraz śmiech, łzy i kolejne 1000 powodów, by próbować jeszcze raz. Wszyscy wiemy, że relacje z innymi ludźmi nie są łatwe. A najlepiej wie o tym Judyta. Czy tym razem będzie w stanie służyć radą, gdy wsparcia wymagać będzie jej własna córka? Czy Tosi uda się rozpocząć nowe życie? Czy matka Judyty w końcu będzie z niej zadowolona? Czy naprawdę z rodziną wychodzi się dobrze tylko na zdjęciu? Jak nie zwariować w tym wszystkim? Katarzyna Grochola w mistrzowski sposób łączy humor i cięty dowcip z rodzinną opowieścią i nadzieją, że nawet z najtrudniejszej sytuacji może wyniknąć coś dobrego. Niemożliwe? A właśnie ż...

Klasyka literatury amerykańskiej Karczmarze i uliczni kaznodzieje, kobieta z brodą i Profesor Mewa – dziwacy i wizjonerzy Nowego Jorku. Prawie stuletni ekscentryk żywiący się wyłącznie owocami morza przekonany, że taka dieta zapewnia mu długowieczność, Philippa – dziecko geniusz o nieposkromionej wyobraźni, stalowi budowniczowie z plemienia Mohawków, którzy wznosili nowojorskie wieżowce, oraz Mazie, charakterna bileterka kultowego kina opiekująca się nowojorskimi wyrzutkami. To tylko niektórzy bohaterowie tej książki; wszyscy tworzą niezwykłą galerię postaci, które Joseph Mitchell uwieczniał w swoich reportażach. W starym hotelu to zmysłowy, malarski portret miasta menażerii ułożony z tysięcy drobnych kawałków. Mitchell z czułością i precyzją opow...

Powieść o korzeniach, które mogą zarówno dawać poczucie przynależności, jak i zamykać w klatce Alma spędza zaledwie trzy dni w Trieście, skąd wyjechała, by ułożyć sobie życie gdzie indziej, i dokąd wróciła, by odebrać spuściznę nieoczekiwanie pozostawioną jej przez ojca. Odnajduje tu zapomnianą mapę swego życia i wraca do miejsc, od których niegdyś uciekła – na przykład do mieszkania dziadków, strażników tradycji i kultury Mitteleuropy. Wydaje się ono odległe o lata świetlne od chaosu domu na płaskowyżu Kras, dokąd Alma kiedyś przeprowadziła się z dnia na dzień wraz z rodzicami i gdzie dołączył do nich Vili, syn belgradzkich przyjaciół ojca. To właśnie Vili, dawno niewidziany brat, przyjaciel i rywal, ma jej teraz przekazać schedę po z...

Turcja kojarzy się przede wszystkim z rajem dla turystów. Nieza­wodna pogoda, piękne krajobrazy i wspaniała architektura od lat dostarczają niezapomnianych wrażeń podróżnikom z całego świata. Jednak, żeby naprawdę zrozumieć ten kraj, nie wystarczy go od­wiedzić. Trzeba zanurzyć się w jego porywającej historii. Przez ponad dziewięć wieków Turcja była tyglem kulturowym, roz­ciągającym się między Azją a Europą, a także państwem narodo­wym dążącym do jedności etnicznej. Była najeżdżana i podbijana, niszczona i odbudowywana na nowo, wielokrotnie reformowana i modernizowana. Benjamin C. Fortna opisuje dzieje Turcji od powstania i upadku Imperium Osmańskiego – najtrwalszego i być może najważniej­szego imperium islamskiego w historii – po powstani...

Polska wieś przełomu XIX i XX wieku to miejsce, w którym dzieciństwo – rozumiane jako szczególny, chroniony okres życia, przeznaczony na naukę i zabawę – praktycznie nie istniało. Małe dzieci w chłopskich rodzinach żyły w zasadzie tymi samymi sprawami, którymi żyli dorośli. Tak samo dotyczyła ich praca, obowiązki i lęk przed głodem czy śmiertelnymi chorobami. Brzmi przygnębiająco? Niewątpliwie. Tym bardziej gdy uświadomimy sobie, że tamte niedożywione, przemęczone, pozbawione beztroski maluchy były naszymi prababkami i pradziadkami. W swojej książce Aneta Godynia spogląda na koniec XIX, początek XX wieku i na II Rzeczpospolitą oczami wiejskich dzieci. Pokazuje między innymi codzienny znój, którym przede wszystkim wypełniona była ich egzystencja....

Jaką cenę płacimy za nieustanną pracę nad sobą? W świecie skoncentrowanym na „ja” wydaje się, że wszystko można, czy wręcz trzeba, przeanalizować, a następnie przepracować. Często jednak - mimo włożonego wysiłku - zamiast się rozwijać, gubimy sens życia, tracimy relacje i poczucie wspólnoty. Nasze braki i diagnozy stają się osią naszej tożsamości, a autentyczność i akceptacja siebie ustępują miejsca niekończącemu się procesowi. Zamiast pytać, kim jesteśmy, pytamy, co jeszcze powinniśmy w sobie naprawić. Kama Wojtkiewicz – psycholożka i autorka popularnego podcastu o psychologii „Sznurowadła myśli” z wnikliwością i odwagą przygląda się kulturze terapeutycznej i obsesji samorozwoju, nazywając nasze współczesne niepokoje. Rozmawia z w...

„Cały kosmos jest tajemnicą, a my jesteśmy jego częścią” Ks. Michał Heller – wybitny uczony, myśliciel, fizyk i duchowny. Przez lata przybliżał nam tajemnice kosmologii i natury wszechświata. Tym razem, prowadzony przez Wojciecha Bonowicza, wyrusza w rejony bardziej osobiste. Jak łączy świat wiary i nauki? Czego się obawia w perspektywie wieczności? Jak wygląda jego modlitwa? Dlaczego nie przepada za pytaniami o Boga? Tam gdzie inni widzą same sprzeczności, Michał Heller dostrzega dopełniające się światy. Udowadnia przy tym, że poszukiwanie większego sensu i naukowe poznawanie świata mogą iść tą samą drogą. „Jeśli spojrzę na własne ciało, choćby na tę rękę, w której trzymam kartkę, i uświadomię sobie, że część atomów, które w niej...