Siedem ważnych słów. Michał Heller w rozmowie z Wojciechem Bonowiczem

Dokładnie to, czego szukałem - rozmowy na tematy ważne, najważniejsze - bez lania wody i zbędnego filozofowania, choć filozofii tu oczywiście nie brakuje, tak jak logiki, fizyki, astronomii, kosmologii, ale też religii, etyki i zwykłego życia. Michał Heller otwiera się przed Wojciechem Bonowiczem i wspaniale było poznać go z tej prywatnej, człowieczej strony, bo w świecie fizyki jest czymś na prawdopodobieństwo... Właśnie. Polecam wszystkim bez wyjątku, bo ta rozmowa to złoto. ,,Siedem ważnych słów", zapamiętajcie

Znalazłam w tej rozmowie niezliczoną ilość sformułowań - drogowskazów, które dźwięczą gdzieś w mojej głowie i pracują nawet po przeczytaniu tej książki. Mogę śmiało powiedzieć, że ugruntowała wiele moich przekonań i zainspirowała, by nieważne w jakiej dziedzinie, ale myśleć o życiu, wszechświecie i roli człowieka na Ziemi szerzej, głębiej i nie bać się łączenia tego co naukowe, empiryczne z tym co duchowe. Przeczytałam ,,Siedem ważnych słów" na jednym wdechu i na pewno będę do niej wracac, by głębiej kontemplować mnogość tematów i znaczeń. Coś wspaniałego.

Książka, której nie wcisnął wam w Empiku, a którą dobrze żebyście przeczytali. Rozmowy Bonowicza z Hellerem są bowiem zaskakująco orzeźwiające. Pełne odkrywczych wniosków, prostych odpowiedzi na trudne pytania dot. losów człowieka i świata, rozwoju technologii, rozumienia fizyki kwantowej, czasu czy choćby języka jakim te wszystkie zjawiska opsiujemy. Bardzo osobista, bardzo inspirująca i ekscytująca lektura. Polecam wszystkim ciekawskim!

Ksiądz Michał Heller w rozmowie

„Najlepszym określeniem Pana Boga jest nazwanie Go nieskończonością. W ten sposób, tylko innymi słowami, przyznajemy, że nigdy Go nie zrozumiemy”.

Mam wrażenia, że nadal dominuje pogląd przeciwstawiający naukę wierze. Wiara i nauka miałyby nie mieć ze sobą nic wspólnego. My, ludzie XXI wieku, mamy bardzo silnie wpojone myślenie empiryczne. Nauki przyrodnicze i ścisłe utwierdzają nas w tym, że wszystko można udowodnić, opisać za pomocą doświadczenia.

Tymczasem w słynnej encyklice „Fides et ratio” Jan Paweł II wskazywał, że wiara i nauka to dwie uzupełniające się drogi poznania Pana Boga. Czy rzeczywiście nauka może pomóc zrozumieć wiarę? Czy może odwrotnie?

Między innymi tej problematyce poświęcona jest książka „Siedem ważnych słów. Michał Heller w rozmowie z Wojciechem Bonowiczem”. Ukazała się ona nakładem wydawnictwa Znak. Ksiądz Michał Heller jest wybitnym uczonym, autorem wielu książek. Jest – co nieczęsto się przecież zdarza – fizykiem i księdzem jednocześnie. Jak łączy te dwie rzeczywistości? Czym dla niego jest nauka? Dokąd prowadzi? Jak postrzega jej relacje z wiarą? Dlaczego niezbyt lubi pytania o Pana Boga? Co go ukształtowało jako człowieka, kapłana, naukowca?

Wojciech Bonowicz umiejętnie prowadzi rozmowę, łącząc wątki osobiste z fundamentalnymi pytaniami o życie, filozofię i Boga. Język książki jest zrozumiały dla każdego, choć są momenty trudniejsze – zwłaszcza te dotykające fizyki czy astronomii.

Recenzowana książka podzielona jest na siedem rozdziałów. Każdy z nich traktuje o ważnym problemie, choć to nie jest tak, że autorzy sztywno trzymają się tego schematu. Jak w każdej rozmowie wątki i tematy się mieszają, uzupełniają i ze sobą krzyżują. Bonowicz zaczyna od pytania chciałoby się rzec banalnego. Pyta mianowicie księdza Hellera o „najwcześniejsze poruszenia wyobraźni, te dziecięce jeszcze”. Zmusza tym samym do refleksji człowieka, który kończy właśnie dziewięćdziesiąt lat życia. Ci, którzy nie znają zbyt dobrze biografii księdza Michała Hellera znajdą w jego odpowiedziach wątki autobiograficzne. Przeczytamy chociażby o wywózce na Wschód i o tym, jak postrzegał to mały chłopiec.

Kolejny zaskakujący może rozdział jest poświęcony tematyce języka. Michał Heller opowiada o książkach, w tym o swojej ulubionej. Znów wraca pamięcią do rodzinnego domu i językowych zabaw, które zostały z nim do dziś.

Kolejne rozdziały traktują o fundamentalnych rzeczach: czasie, wieczności, Bogu, człowieku i mądrości. Ksiądz Heller dzieli się swoim doświadczeniem naukowca, kapłana i człowieka. Mówi o tym, jak postrzega filozofię i jak sam sobie odpowiada na najważniejsze zagadnienia ludzkości. Zdradza, dlaczego nie lubi pytań o Pana Boga i jaki rodzaj teologii najbardziej do niego przemawia.

To, co uderza w recenzowanej książce to pokora. Może nie nazwana wprost, ale Michał Heller jest przede wszystkim pokorny. Nie chełpi się swoją wiedzą. Nie udowadnia, że zna odpowiedzi na wszystkie problemy. Nie boi się przyznać, że czegoś nie wie lub że on także ma wątpliwości. Ma jednak mocne przeczucie, że „prawdziwym sposobem na życie może być tylko religia”. Oczywiście ma to być religia dobrze pojmowana i świadomie przeżywana. Mówi też, że najbardziej boi się tego, aby nie zgłupieć. Wybitny uczony wypowiada takie słowa. Może i dla nas będą one zachętą do nieco większej pokory, a nie przywdziewania maski kogoś, kto pozjadał wszystkie rozumy.

„Siedem ważnych słów. Michał Heller w rozmowie z Wojciechem Bonowiczem” to ciekawa książka, którą można polecić wszystkim interesującym się filozofią, religią bądź szukającym po prostu ciekawej, mądrej lektury.

Wojciech Sobański