Upiór, część 8

Co Władysław Reymont ma do upiora? To pytanie zadaje sobie Maciej Siembieda, który w ósmym tomie cyklu z Jakubem Kanią pt. “Upiór” zaprasza czytelnika w świat pomiędzy realizmem a spirytualizmem - w którym śmierć i lęk przed nią jest tak naprawdę codziennością. Historia kręci się wokół domu pogrzebowego, który kiedyś dyktował nowe standardy, a teraz oddaje ostatnie tchnienie. Jak do tego doszło? By znaleźć odpowiedź na to pytanie, akcja powieści musi sięgnąć wstecz i tak z kilku miesięcy, w których współcześnie się toczy, rozciąga się trzy dekady do tyłu - na tyle, by dokładnie zapoznać się z wszystkimi zagadnieniami, jakie tematyka pogrzebu i śmierci niesie. Bo Maciej Siembieda do tematu podchodzi bardzo szeroko, poczynając od bardzo realistycznego, czysto biznesowego podejścia, po te mocno uduchowione, w którym krążące legendy wzbudzają w ludziach pierwotny lęk. Zmiany czasu początkowo mogą od czytelnika wymagać pewnego skupienia, bo historia nie jest dzielona schematycznie - raz jesteśmy teraz, raz w przeszłości bliższej, dalszej, ale bez strachu - wszystko jest odpowiednio podpisane. Intryga, jak to u tego autora bywa, naszpikowana jest historiami prawdziwymi, które w jedno łączy błyskotliwie poprowadzona fikcja literacka, a całość podana jest płynnie jak muzyka, w której nie ma ani jednej fałszywej nuty, a instrument jest doskonale nastrojony. “Upiór” choć przypisany do literatury sensacyjnej, jest tak naprawdę połączeniem wielu - kryminału z dramatem rodzinnym, powieści historycznej ze szpiegowską przeplataną wątkami gangsterskimi. Czyta się doskonale i po skończeniu pyta o więcej!

Ósmy tom cyklu z Jakubem Kanią opiera się na kilku płaszczyznach czasowych, dzięki którym poznajemy historię rodziny Kopczyńskich - cenionych w branży właścicieli prestiżowego domu pogrzebowego.

Gdy w niejasnych okolicznościach ginie Marek Kopczyński, Kuba Kania - główny detektyw Towarzystwa Ubezpieczeń Hathor - podejmuje się próby sprawdzenia, czy nie doszło do oszustwa. W końcu wysoka polisa musi zostać wypłacona, ale ciała, rzekomo zamordowanego mężczyzny, nikt nie widział. Dlaczego wyszedł ze swojego przyjęcia urodzinowego, zostawił posprzątany dom, hasła do kont… i rozpłynął się w powietrzu? Biorąc pod uwagę, że posiadał ogromną wiedzę dotyczącą procesu umierania, trudno nie podejrzewać go o upozorowanie własnej śmierci…

Centralnym motywem spajającym kilka wątków jest tafefobia, czyli paniczny lęk przed pochowaniem żywcem. Autor przywołuje między innymi postać Władysława Reymonta - noblisty i spirytysty - którego ta obsesja prześladowała przez lata. Analizuje, jak irracjonalny strach może zdominować życie nawet wybitnego umysłu, doprowadzając do kryzysu psychicznego.

Powieść zagląda za kulisy współczesnego biznesu pogrzebowego. Problematyka krąży wokół etyki i chciwości. Okazuje się, że nawet na śmierci można się wzbogacić, jeżeli jest się wystarczająco bezwzględnym. Jakub, jak zwykle, chce przede wszystkim dotrzeć do prawdy i nie może zrozumieć dlaczego policja mu to utrudnia, utajniając sprawę śmierci Kopczyńskiego.

Autor łączy trudne tematy - śmierć, strach, korupcję - ze swoim charakterystycznym humorem. Czytając tę zdumiewającą, trzymającą w napięciu powieść nie mogę przestać dziwić się Jego ogromnej wiedzy. Mam wrażenie, że zna się na wszystkim - od najpiękniejszych odmian gerber, przez symptomy porażenia przysennego czy mechanizm bezpiecznej trumny po postać ostatniego polskiego skryby.

A wszystko czyta się niezwykle lekko, zatapiając myśli w eleganckim, konkretnym, bardzo plastycznym sposobie snucia opowieści…