Ciemne słońce

Éric-Emmanuel Schmitt, autor wielu znanych powieści i dramatów, w książce "Ciemne słońce" kontynuuje swoje podróże przez wieki w poszukiwania głębszych prawd o ludzkiej naturze na tle zmiennych epok. Jego najnowsza powieść to kontynuacja cyklu „Podróż przez czas”, w którego skład weszły „Raje utracone” i „Brama do nieba” i która nie tylko skłania do refleksji, ale także otwiera przestrzeń do dyskusji nad tak fundamentalnymi zagadnieniami jak życie i śmierć.

Przekleństwem głównego bohatera, Noama jest nieśmiertelność. Zarówno on jak i jego ukochana, Nura, będąca zarazem siostrą, żyją by umrzeć, umierają, by się odrodzić. A zarazem poszukują siebie nawzajem, bo los ich rozdziela. Nie tylko los staje im na drodze, ale również ich brat, Derek, który przez wieki podąża ich śladem. Brzmi to dość nieprawdopodobnie i przyznaję szczerze, że trochę czasu zabrało mi wejście w zaproponowaną przez Schmitta konwencję.

W „Ciemnym słońcu” mamy dwa plany czasowe. Większość czasu spędzamy z bohaterami w starożytnym Egipcie. Z bliska przyglądamy się życiu zarówno Egipcjan jak i dworu faraona, ich wierzeniom i mitom np. losom Izydy i Ozyrysa. Możemy obserwować zwyczaje pogrzebowe w „domu umarłych”, życie panów do towarzystwa i inne elementy obyczajów starożytnych, ale tez specyficzne spojrzenie na historię Mojżesza, plagi egipskie i wyjście Hebrajczyków z Egiptu. Z Egiptu zaś przenosimy się do Sztokholmu, gdzie młoda aktywistka Britta Thoresen zostaje zaatakowana i jej życie wisi na włosku. Spotykamy Noama i Nurę w zupełnie innych okolicznościach: Britta jest córką Nury i Svena, a Noam krąży wokół nich jako przyjaciel rodziny.

Schmitt umiejętnie balansuje między trudnymi momentami w życiu Noama, a chwilami, które niosą ze sobą iskrę nadziei. Nie wiemy, jak bohaterowie ze starożytności dotarli do czasów współczesnych, więc autor pozwala nam myśleć, że cykl doczeka się kolejnego tomu. W sieci znalazłam informację, ze został on zaplanowany na osiem części, jednak nie udało mi się potwierdzić tej informacji.

Schmitt jest w świetnej formie. Mimo początkowych problemów z wejściem w konwencję „Podróży przez czas”, po raz kolejny uwiódł mnie swoimi słowami. Trudno się oderwać od fabuły, jednak autor wymaga pewnej, podstawowej wiedzy o świecie, o historii, a także o wierzeniach starożytnych. Podejrzewam, że bez tej wiedzy lektura może być utrudniona i nie dawać tyle radości.

Podsumowując, "Ciemne słońce" to kolejna udana powieść Érica-Emmanuela Schmitta, w której autor, korzystając ze swojej mistrzowskiej umiejętności budowania napięcia emocjonalnego, stawia ważne pytania o sens życia i śmierci, miłości i nienawiści. To książka, która pozostaje w pamięci na długo po jej przeczytaniu, zmuszając do przemyśleń na temat samego siebie i miejsca, jakie zajmujemy w świecie. Na szczęście wszystko wskazuje na to, że wkrótce będzie można przeczytać kontynuację tej historii.

Minęło trochę czasu od lektury poprzednich części. Przyjemnie było powrócić do historii Noama i Nury. Noam niezmiennie wzbudza moją sympatię, a Nura irytuje. Kto podziela moje zdanie?

Tym razem zostaliśmy zabrani do starożytnego Egiptu. Bardzo ciekawa podróż pozwalająca zwiedzić jego zakamarki, perfumerię, dom uciech, dom zmarłych oraz oczywiście pałac faraona. Poznajemy sporo faktów dotyczących życia Egipcjan. Bardzo dokładnie jest opisany proces mumifikacji, ile wysiłku wkładają żywi w wyprawienie swoich bliskich na tamten świat. Aż tak dokładnie nie mówili o tym na lekcjach historii.

To czasy narodzin i dorastania Mojżesza, jego przemiany. Ciekawie jest opisany wątek wyjścia Hebrajczyków z Egiptu oraz poprzedzających go plag, które nawiedziły państwo. Autor łączy opowieści biblijne z naukowymi wyjaśnieniami.

Za zakończenie chyba muszę dać minusa autorowi. Jak on mógł pozostawić czytelnika w takim momencie? Jak my mamy czekać spokojnie na kolejną część?

"Kiedy kochasz, nigdy nie przestajesz kochać. Miłość się przekształca, lecz nie odchodzi".

"Jakąż władzę mają nad nami uczucia... Żyją własnym życiem niezależnie od naszego, jakby prowadziły egzystencję pozbawioną wszelkiego kontekstu".

"Dla nas czas nie istnieje. Upływa, ale nas nie zabija".

To trzy cytaty z poprzednich części „Podróży przez czas” znakomitego Erica-Emmanuela Schmitta. Właśnie jestem po lekturze „Ciemnego Słońca”, trzeciej części cyklu. Bałem się sięgnąć po książkę, nie znając poprzednich dwóch tomów. Szukałem informacji, czego mogę się spodziewać, bo blurb trochę mnie wystraszył, że bez podkładu w postaci wiedzy z poprzednich części nie podołam. I wtedy trafiłem na cytaty z poprzednich części. Trzy z nich rozjaśniły mi umysł i myślę, że kiedy je przeczytacie, zgodzicie się z moją oceną.

Weźmy ten pierwszy „Kiedy kochasz, nigdy nie przestajesz kochać…” No tak, jaka jest miłość Naomiego i Nury? Wieczna! Odradzająca się mimo mijających lat, wieków, wichrów, burz... Tym razem Schmitt pisze opowieść o kochankach, przenosząc ich do Starożytnego Egiptu, snując fabułę opartą o najpiękniejsze mity z Ozyrysem i Izydą, splatając z plagami egipskimi i Mojżeszem. To trudny okres dla miłości

„Jakąż władzę mają nad nami uczucia. Żyją własnym życiem…”, ale czy na pewno. Mam inne zdanie, bo jeśli Nura finguje swoją śmierć, by wrócić do Naomiego, to jednak uczucia mocno są z nami związane.

„Dla nas czas nie istnieje. Upływa, ale nas nie zabija". Noam urodził się tysiące lat temu i rodzi się wciąż od nowa. Jest nieśmiertelny. Obserwuje zmieniający się świat, doświadcza go, przeżywa. Nura to kobieta jego życia. Kochają się, uzupełniają, ale historia wciąż ich rozdziela, bo czas dla nich nie istnieje. Wciąż gubią się, szukają, przeżywając najważniejsze momenty z historii ludzkości.

Chociaż obszerność wydarzeń historycznych jest olbrzymia i momentami przytłacza, także wiedzą zawartą w przypisach, fabuła napisana jest lekko, co więcej wciąga, bo bohaterem jest przede wszystkim człowiek i jego emocje, miłość, marzenia, ambicje, który wciąż stoi przed dylematem wyboru dobra i zła.

Cykl Podróż przez czas to dzieło, jakie od dawien dawna chciał stworzyć Éric-Emmanuel Schmitt, a teraz w końcu wprowadził te pragnienie w życie. „Ciemne słońce” to tom trzeci, który choć połączony głównymi postaciami i niewielkim wątkiem z dwoma poprzednimi częściami, jest jednak na tyle odrębną historią, że da się ją czytać oddzielnie. A ta opowieść przenosi nas w czasy starożytnego Egiptu…. Autor z niesamowitym wyczuciem łączy wszystkie źródła o tych czasach, czyli fakty historyczne z religią, mitologią i biblijnymi przypowieściami i buduje obraz pełny, żywy, bardzo realny. W sposób całkowicie niewymuszony poznajemy wierzenia i zasady społeczności starożytnych Egipcjan, poznajemy jak w tamtych czasach wyglądały przeróżne dziedziny życia i nauk. Ale też i historię Mojżesza, który z biblijnego proroka tutaj staje się postacią z krwi i kości. Wszystko to toczy się na tle opowieści fikcyjnej o Noamie i Nurze, parze nieśmiertelnych, którzy to łączą się i razem przemierzają świat, by za chwilę znowu się pogubić i szukać od nowa. To opowieść o przemijaniu, o cyklach życia i historii, o powtarzalności, a przede wszystkim o miłości, o tym silnym i wielobarwnym uczuciu… To też i spojrzenie na teraźniejszość - opowieść starożytna przeplata się ze współczesną, która zawiera w sobie małą nutkę kryminalną nadającą lekturze tego napięcia i ciekawości, co dalej. Już teraz czekam na tom czwarty, choć naprawdę nie wiem jak autorowi uda się przebić wrażenie, jakie wywarł na mnie “Ciemnym słońcem”, bo wzbudził nim mój ogromny podziw - jak łatwo, jak sprawnie połączył ze sobą historie, których nigdy ze sobą nie łączyłam i jak bardzo uczynił je ludzkimi. Gorąco polecam!