Dom wyjątkowy. Tom 2. Po stronie piekła

Mówi się, że to „wyjątkowi ludzie tworzą wyjątkowe miejsca”. I faktycznie, coś w tym jest 🙌🏻 To ludzie budują atmosferę, sprawiają, że i w tych najcięższych momentach w życiu, gdy ma się obok siebie kogoś życzliwego, jest nieco łatwiej. Tak, jak bohaterom powieści autorstwa Katarzyny Majewskiej-Zięby „Po stronie piekła”. To drugi tom serii Dom Wyjątkowy. Zastajemy w nim bohaterów znanych z pierwszej części - „Pod milczącym niebem”, po wybuchu II wojny światowej. Mieszkańcy Domu Wyjątkowego, czyli sierocińca prowadzonego przez siostry zakonne, są już dorośli, wychowankami są już inne dzieciaki. Wszyscy zmagają się z innymi troskami dnia codziennego, do których dochodzą wszelkie obostrzenia związane z wybuchem wojny. Życie w strachu i pod tzw. butem okupanta nikomu nie służy. Wszechobecne ubóstwo i głód wyzwalają w ludziach najgorsze cechy. Instynkt przetrwania daje o sobie znać, zmienia niektórych na gorsze i popycha do kumoterstwa i kolaboracji z nazistami. Także strata bliskich i poczucie winy nie pomagają. Czy mimo wszystko bohaterom uda się przetrwać te najgorsze momenty i ocalić człowieczeństwo? „Po stronie piekła” to niezwykle przejmująca opowieść o trudnych wyborach. Wyborach między powinnością, robieniem tego, „co potrzeba”, a ratowaniem siebie, swojego życia. To też historia o rozdzielonych rodzinach, o bliskich znajdujących się po dwóch stronach muru. To też powieść o ludziach, którzy mieli odwagę. Odwagę, by walczyć - nie zawsze z bronią w ręku, ale chociażby przez ocalenie drugiego człowieka - bo w końcu to życie ludzkie jest najważniejsze! Powieść mnie urzekła. Zachwyciła tak samo, jak i pierwszy tom. Autorka w niebywały sposób oddała charakter tamtych czasów - okupowanej Warszawy. Po mistrzowsku połączyła fikcję literacką z prawdą historyczną - w powieści pojawiają się takie postaci jak chociażby Irena Sendlerowa czy doktor Korczak. Do tego wciągająca fabuła i postaci - niepowtarzalne i jedyne w swoim rodzaju, aż chce się więcej!

"Po stronie piekła" to drugi tom serii Dom wyjątkowy. Z niecierpliwością czekałam na kolejną część nowego cyklu Katarzyny Majewskiej-Ziemby, bo pierwsza zrobiła na mnie duże wrażenie i byłam ogromnie ciekawa, co wydarzy się w życiu poznanych wcześniej bohaterów.

Wrzesień 1939 roku zmienia życie wielu ludzi, w tym również członków Domu Wyjątkowego. Zakonnice z dziećmi są zmuszone ukrywać się w niewielkiej przybudówce, a w mieście wciąż słychać wybuchy bomb i wycie syren. W Warszawie zaczynają panować coraz trudniejsze warunki do życia, brakuje tak naprawdę wszystkiego i każdy robi co może, aby przetrwać. Powstaje także getto, w którym piętrzą się choroby, głód i śmierć. Część osób z aryjskiej strony stara się pomóc przemycając jedzenie czy wyprowadzać stamtąd dzieci, ryzykując swoim życiem. W cieniu tych strasznych wydarzeń rozgrywa się dramat Domu Sierot doktora Korczaka, który zostaje ze swoimi podopiecznymi do końca. Jaki los czeka dzieci i zakonnice z Domu Wyjątkowego?

Tak jak wspomniałam wcześniej, bardzo czekałam na kolejny tom tej wyjątkowej serii. Byłam ogromnie ciekawa, jak potoczą się losy zarówno dzieci, jak i opiekujących się nimi sióstr zakonnych. Zdawałam sobie jednak także sprawę, że nie będzie to łatwa lektura, wszak wydarzenia mają miejsce w czasie II wojny światowej, co mówi samo przez się...

I choć tematyka jest trudna, to książkę czyta się z wielką przyjemnością. Katarzyna Majewska-Ziemba pisze pięknie, a przez Jej powieści wręcz się płynie. A to, co zawsze mnie w nich urzeka to autentyczność. Autorka nie ubarwia rzeczywistości. Opisuje ją zarówno w jasnych, jak ciemnych barwach. Z niezwykłą starannością i dbałością o każdy najdrobniejszy szczegół ukazuje nam los dzieci, sióstr zakonnych, jak i innych osób związanych z Domem wyjątkowym, które musiały sobie radzić w tej trudnej wojennej rzeczywistości. I to właśnie kreacja głównych bohaterów jest olbrzymim atutem powieści. Są to postacie prawdziwe, autentyczne, niejednoznaczne, mierzące się często z wewnętrznymi rozterkami i dylematami moralnymi. I znowu, Autorka nie idealizuje tych ludzi - ukazuje ich w całej okazałości, zarówno z zaletami, jak i wadami i doskonale przedstawia, jak ogromny wpływ ma na nich wojna.

Widać również, jak dużo pracy włożyła Autorka, aby jak najwierniej oddać realia ówczesnych czasów - bez zbędnego przytłoczenia, wszystko jest wyważone, ale opisane tak dokładnie, realistycznie i sugestywnie, że bardzo mocno odczuwa się atmosferę tamtego okresu. Doskonałym tego przykładem jest opis getta, gdzie czuje się strach, głód, śmierć. To z jednej przerażające, ale z drugiej Autorka doskonale oddała ówczesne realia dzięki czemu można jeszcze bardziej wczuć się w tę historię.

Autorka bardzo umiejętnie połączyła fikcję literacką z prawdziwymi wydarzeniami. Wiele opisanych zdarzeń miało miejsce naprawdę, a osoby jak Janusz Korczak czy Irena Sendlerowa to przecież autentyczne postaci. I właśnie ten realizm, ta prawda sprawia, że odczuwa się tę książkę jeszcze mocniej.

"Po stronie piekła" to historia o ludzkich wyborach. Autorka udowadnia, że w czasie wojny nie ma dobrych ani złych decyzji, ale każda z nich ma swoje konsekwencje. To także historia, która pokazuje, że każdy wybór ma swoją cenę, często bardzo wysoką...To również historia o różnych obliczach odwagi. A ta przejawia się nie tylko w walce z bronią w ręku, a często w zwykłych, ludzkich gestach, pomocy drugiemu człowiekowi mimo strachu, ryzykując życiem, ale przy tym zachowując człowieczeństwo w tym brutalnym świecie.

To bardzo trudna, poruszająca, momentami niezwykle bolesna, a jednocześnie wartościowa i piękna historia. To powieść o trudach wojny, cierpieniu, strachu, ale też o niezwykłej odwadze zwykłych ludzi, którzy w tych okrutnych czasach potrafili dostrzec drugiego człowieka. Bardzo mnie poruszyła, wywołała ogromne emocje i skłoniła do refleksji. Polecam z całego serca i oczywiście czekam na kolejny tom!

Wracamy do wychowanków domu dziecka prowadzonego przez siostry zakonne. Dzieci, które poznaliśmy wcześniej, dorastają, zakochują się, zakładają rodziny i próbują budować swoją przyszłość. Są chwile szczęścia i nadziei, aż nagle przychodzi wojna i wszystko się zmienia.

Bardzo poruszyło mnie to, że autorka nie skupia się wyłącznie na brutalności okupanta, ale przede wszystkim na codziennym przetrwaniu. Na strachu przed łapanką, na kartkach żywnościowych, na walce o każdy bochenek chleba i każdy worek ziemniaków. Siostry zakonne robią wszystko, by nakarmić dzieci, mimo że sami darczyńcy często nie mają już nic.

Ogromne wrażenie zrobiło na mnie pokazanie życia w getcie. Ludzi, którzy mogli zabrać ze sobą tylko jedną walizkę i nagle trafiali do świata głodu, strachu i upokorzenia. Autorka pokazuje też trudne, niewygodne aspekty historii między innymi żydowską policję, ludzi, którzy dla przywilejów potrafili wykorzystywać własnych pobratymców.

Duża siłą napędową tego tomu pomysłowość Rączki i Jurka. Ich odwaga i ryzykowne sposoby zdobywania pieniędzy oraz jedzenia pokazują, do czego byli zmuszeni ludzie w czasie wojny. Czasem balansowali na granicy prawa, ale jedynym celem było przetrwanie i pomoc bliskim.

(...) Wrzesień 1939 r. Życie w Domu Wyjątkowym prowadzonym przez siostry zakonne musi zderzyć się z wojenną codziennością. Nieustanny lęk, głód, choroby. Zakonnice starają się by dzieci jak najmniej odczuły skutki wojny, jednak i do ich drzwi wkrótce zapuka śmierć w mundurze. Jednocześnie dawni wychowankowie, Rączka, Jurek, Inezka, Marianna, Gerek starają się odnaleźć w tej okrutnej rzeczywistości. Ale to co najgorsze dopiero ma nadejść...

"Po stronie piekła" to przejmująca tragedią wojny, pełna bólu i emocjonalnego ładunku historia, która nie pozostawia czytelnika obojętnym i na długo zapada w pamięć. Autorka stworzyła fabułę, która trzyma w podskórnym napięciu z przeczuciem, że stanie się coś, czego tak bardzo byśmy nie chcieli. Momentami czytałam ze ściśniętym gardłem i łzami w oczach.

Wojna ukazana tu przez pryzmat cierpienia, strachu, walki o człowieczeństwo, ma wpływ na każdego, bez względu na wiek, status społeczny. Przekonali się o tym bohaterowie powieści, którzy zdają się być jej największą siłą. Zwyczajni, pełni emocji i wewnętrznych rozterek, muszą każdego dnia podejmować wybory, z których żaden nie jest dobry. Mierzą się z własną bezsilnością wobec bezwzględnej siły wroga, ale i zdradą najbliższych, co chyba najbardziej boli. Na naszych oczach rozpada się z dnia na dzień ich życie, a my możemy tylko zastanawiać się jak sami byśmy postąpili.

Ogromne wrażenie na mnie zrobiła odwaga tych, którzy podjęli walkę na miarę swoich możliwości. Znajdziemy tu motyw przemycania dzieci z getta na aryjską stronę, organizowanie fałszywych dokumentów, niesienie pomocy za mur, co wiązało się z ryzykiem utraty życia. Ale najbardziej wzruszający wątek, to chyba ten o doktorze Korczaku i "jego" dzieciach, bo autorka w fikcyjną opowieść wplotła sytuacje, które naprawdę miały miejsce i nazwiska, znane z kart historii. Pokazała też jak wojna potrafi zmieniać ludzi, wystawić sumienie na najcięższą próbę, ale jednocześnie, jaka siła drzemie w człowieku i ile znaczy solidarność nawet w najmroczniejszych czasach. Ta opowieść oparta na ludzkich emocjach jest zdecydowanie warta uwagi. Polecam!!!

Zawsze jestem bardzo zżyta z bohaterami książek pani Katarzyny Majewskiej- Ziemby. Autorka nie pozwala na pozostanie obojętnym na historie oraz doświadczenia swoich bohaterów. Seria „Dom Wyjątkowy” porusza mnie tym bardziej gdyż mowa w niej o losach dzieci – porzuconych, niekochanych, bez rodziców. I choć w drugiej części większe skupienie jest na dorosłych wychowankach sierocińca siostry Benedykty, to wraz z nimi, niejednokrotnie przekroczymy progi „Domu Wyjątkowego”.

Okres II wojny światowej wystawił ludzi na próbę – ich prawość, poczucie sprawiedliwości, człowieczeństwo. Siostra Benedykta w tym trudnym czasie nadal dba o swoich podopiecznych. Choć ma ogromne problemy z aprowizacja jest to nic z w porównaniu z losami dzieci Doktora Korczaka. Utworzone getto pochłania kolejnych warszawiaków nie dając złudzeń na poprawę losu Żydów… Trafia tam Marianna ze swoim mężem i adoptowaną córeczką Lucynką. Swój dom opuścić będzie musiał także Symek i jego siostra Michasia. Czeka ich trudny i tragiczny w skutkach rozdział ich życia. Pozostający po aryjskiej stronie przyjaciela będą robić wszystko by pomóc. W tym okrutnym czasie przyjaźnie zostaną wystawione na próbę. Będziemy świadkami przemian młodych ludzi, ich zmagań i problemów. Tytuł jest jak najbardziej adekwatne do treści…

W powieści pojawiają się postaci takie jak Korczak, Irena Sendlerowa; które nadają powieści wiarygodny odbiór. No i oprócz przedstawienia smutnych wydarzeń, pani Katarzyna zabierze nas na Karcelak, wplecie gwarę warszawską w codzienne rozmowy, pokaże zaradność bohaterów. Dzięki tym zabiegom sprawi, że powieść wywoła także uśmiech na naszej twarzy. Bo czyż Prosiakowo, albo wróżka Dalmacja i koło szczęścia nie stanowią o pomysłowości warszawiaków?