Kleopatra

Kim tak naprawdę była Kleopatra, jedna z najbardziej fascynujących postaci starożytności? Uwodzicielką, czarownicą, tyranką? A może matką, kochanką, przyjaciółką? Czy po upływie dwóch tysięcy lat historycy są w stanie oddzielić prawdę od plotki i czarnego PR-u propagowanego przez ówczesnych zwycięzców? I w końcu jaki obraz ostatniego z aktywnych faraonów wyłania się z powieści „Kleopatra” Saary El-Arifi?

Autorka oddaje narrację samej zainteresowanej, która, zwracając się bezpośrednio do czytelnika, niweluje dystans wynikający z upływu czasu i jej pozycji. Poznajemy ją jako młodą dziewczynę, która zostaje obarczona brzemieniem władzy, mierzącą się ze swoimi obawami, wyzwaniami tronu i zagrożeniem ze strony tych, którym nie w smak jej rządy. Która zdaje sobie sprawę, że musi być twardsza, bardziej bezwzględna i zdecydowana, bo inaczej szybko straci władzę i życie.

Główna bohaterka mierzy się ze swoją legendą, która nie jest jej przychylna, odnosząc się czasem do zapisków historyków, również tych współczesnych. Pozostaje jednak szczera ze sobą i z czytelnikiem, nie wybiela się, choć jej postawa znacznie odbiega od ideału. Z powieści wyłania się portret kobiety o wielu obliczach, silnej, acz skomplikowanej. Jest on bezpośrednio związany z historią jej dwóch miłości, walką o utrzymanie władzy i o bezpieczeństwo dzieci.

Czy możemy określić tę książkę biografią? Nie, choć nosi jej znamiona. Czy jest zatem fikcją literacką? Na pewno tak, choć twardo osadzoną w historii, a jej fabuła nie jest w stanie zaskoczyć tych, którzy zgłębili losy Kleopatry. Za to, jak na świetną powieść przystało, wciąga w losy bohaterki, wzbudzając emocje i zrozumienie dla jej motywacji i wyborów, a dzięki wpleceniu elementów dawnych wierzeń i boskich ingerencji zyskuje wręcz pierwiastek magiczny.

Przeczytałam już wiele powieści o kobietach, które odcisnęły swój ślad w historii ludzkości. Cieszy mnie, że autorzy mierzą się ponownie z ich losami, starając się zachować obiektywizm i zrehabilitować silne kobiety, których wizerunek w krzywym zwierciadle nierzadko nakreślili zwycięzcy i męska perspektywa. Cieszy mnie również, że Saara El-Arifi podjęła się reinterpretacji historii Kleopatry, bo nie tylko zrehabilitowała jej obraz w naszych oczach, ale również stworzyła fascynującą opowieść, od której trudno się oderwać.

Absolutnie oczarował mnie styl autorki, poetycki, pełen emocjonalnej głębi, a przy tym zachwycający elegancją i dbałością o detale. Dzięki niemu starożytny Egipt ożywa na naszych oczach, a władcy znani z historii schodzą z piedestału i stają się nam bliscy jak nigdy. O ile wieki temu oskarżano królową Nilu o omotanie najpotężniejszych wodzów, o tyle w moich oczach to autorka jest prawdziwą uwodzicielką. Każdym spisanym słowem rzuca na czytelnika urok, któremu nie sposób się oprzeć, i sprawia, że nie potrafimy (a wręcz nie chcemy!) uwolnić się od tej historii.

Jestem przekonana, że ta historia Was pochłonie, a Kleopatrę ujrzycie w zupełnie innym świetle niż to padające na nią z kart historii czy znanych nam filmów i powieści.