
Józef Stalin był odpowiedzialny za śmierć milionów obywateli Związku Sowieckiego oraz innych państw. Ginęli oni w egzekucjach, umierali w wyniku pracy przymusowej, deportacji czy z głodu. Czy jednak jego zbrodnie popełnione na rzekomych „wrogach ludu” można zaklasyfikować jako ludobójstwa, rozumiane nie w sposób potoczny, ale jako celowe zabijanie określonych grup ze względu na takie cechy, jak rasa, narodowość czy wyznawana religia?
Autor, porównując stalinowskie zbrodnie z innymi ludobójstwami, stara się w swojej książce udzielić odpowiedzi na to wciąż wywołujące ogromne kontrowersje pytanie. Próbuje zarazem wytłumaczyć, w jaki sposób Stalin stał się bezlitosnym mordercą. Podkreśla przy tym osobistą odpowiedzialność, jaką ponosił dyktator za przestępstwa, które z jego woli popełniały sowieckie służby.
Precyzyjny język Konwencji w sprawie zapobiegania i karania zbrodni ludobójstwa, uchwalonej przez ONZ w grudniu 1948 roku, często podaje się jako przyczynę, z powodu której zbrodni Stalina nie można uznać za ludobójstwo. Jeśli jednak przyjrzymy się historii samej konwencji, zauważymy, że bardziej elastyczne podejście do wymowy tego dokumentu jest w pełni uzasadnione.
Fragment książki
Norman M. Naimark – amerykański historyk, profesor na Uniwersytecie Stanforda. Autor książek poświęconych historii Europy Środkowej i Wschodniej, a także takim zagadnieniom jak czystki etniczne czy ludobójstwa, między innymi Genocide: A World History (2017), Stalin and the Fate of Europe: The Postwar Struggle for Sovereignty (2019). Ludobójstwa Stalina to pierwsza jego praca przełożona na język polski.
| Autor | Norman M. Naimark |
| Wydawnictwo | Instytut Pileckiego |
| Rok wydania | 2020 |
| Oprawa | twarda |
| Liczba stron | 200 |
| Format | 15.5x23.0 cm |
| Numer ISBN | 978-83-66340-21-3 |
| Kod paskowy (EAN) | 9788366340213 |
| Data premiery | 2020.05.18 |
| Data pojawienia się | 2020.05.18 |
| Dostępna liczba sztuk | |
|---|---|
| Dostępność całkowita | 6 szt. |
| Dostępność w naszym magazynie | 1 szt. (realizacja jeszcze dzisiaj) |
Dostępność w punktach Bonito![]() |
|---|
| ul. Staromiejska 6 (50 m od Rynku) | Zamów i odbierz już jutro |
| al. Pokoju 67 (wyspa w centrum handlowym M1) | Zamów i odbierz już jutro |
| ul. Batorego 15B (przecznica od ul. Karmelickiej) | Zamów i odbierz już jutro |
| ul. Dobrego Pasterza 122 (Prądnik Czerwony) | Zamów i odbierz już jutro |
| ul. Josepha Conrada 79 (obok stacji BP) | Zamów i odbierz już jutro |
| ul. Kluczborska 17 (przy pętli "Krowodrza Górka") | Zamów i odbierz już jutro |
| ul. Kobierzyńska 93 (osiedle Ruczaj-Zaborze) | Zamów i odbierz już jutro |
| ul. Marii Dąbrowskiej 17A (50 m od CH Czyżyny) | Zamów i odbierz już jutro |
| ul. Pawia 34 (blisko Galerii Krakowskiej) | Zamów i odbierz już jutro |
| ul. Pilotów 2E (300 m od ronda Młyńskiego) | Zamów i odbierz już jutro |
| ul. Wielicka 259 (wyspa w Galerii Mozaika) | Zamów i odbierz już jutro |
| ul. Wysłouchów 3 (Kurdwanów) | Zamów i odbierz już jutro |
| ul. Zakopiańska 62 (Park Handlowy Zakopianka) | Zamów i odbierz już jutro |
| al. Komisji Edukacji Narodowej 51 (skrzyżowanie z ul. Płaskowickiej) | Zamów i odbierz już jutro |
| al. Komisji Edukacji Narodowej 88 (Ursynów - metro Stokłosy) | Zamów i odbierz już jutro |
| al. Niepodległości 54 (przy stacji metro Wierzbno) | Zamów i odbierz już jutro |
| ul. Chmielna 4 (50 metrów od ul. Nowy Świat) | Zamów i odbierz już jutro |
| ul. Czapelska 48 (200 m od ronda Wiatraczna) | Zamów i odbierz już jutro |
| ul. Kondratowicza 37 (blisko Szpitala Bródnowskiego) | Zamów i odbierz już jutro |
| ul. Stawki 8 (450 m od CH Arkadia) | Zamów i odbierz już jutro |
| ul. Żeromskiego 1 (przy stacji metra Słodowiec) | Zamów i odbierz już jutro |
| ul. Plac Grunwaldzki 25 (w budynku Grunwaldzki Center) | Zamów i odbierz 2026.04.28 |
| ul. Ruska 2 (przy Placu Solnym) | Zamów i odbierz 2026.04.28 |
Darmowa dostawa już od 199,00 zł
Konwencja w sprawie zapobiegania i karania zbrodni ludobójstwa, uchwalona przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 9 grudnia 1948 roku w artykule II stanowi, że: "W rozumieniu Konwencji niniejszej ludobójstwem jest którykolwiek z następujących czynów, dokonywany w zamiarze zniszczenia w całości lub części grup narodowych, etnicznych, rasowych lub religijnych jako takich." Jest ona zarazem wynikiem kompromisu uzyskanego podczas wcześniej prowadzonych prac kiedy to, pojawiające się zapisy dotyczące również grup społecznych i politycznych, na skutek forsowania interesów poszczególnych państw nie znalazły swego zapisu w wersji ostatecznej. Taki zapis powoduje, że trudniej jest zdefiniować zbrodnie reżimu stalinowskiego jako ludobójstwo.
Norman M. Naimark przez lata badań dotyczących okresu stalinowskiego stara się dowieść, że pomimo tak skonstruowanego zapisu masowe zbrodnie Stalina mające miejsce w latach 30tych ubiegłego wieku powinny być zaklasyfikowane jako ludobójstwo, nawet jeśli trudno jest w tym wypadku wskazać pojedynczy akt, bo dotyczy to serii powiązanych działań wymierzonych przeciwko "wrogom klasowym" czy "wrogom ludu", przybierających przeróżne formy od zsyłek po egzekucję, czy też świadomych zaniechań, które miały miejsce podczas Wielkiego Głodu na Ukrainie.
Autor zwraca również uwagę na bardzo ważny aspekt zastosowania pojęcia ludobójstwa, tak w języku prawniczym, który ściśle je definiuje, jak również we współczesnym języku mediów i dziennikarzy, którym zdarza się go nadużywać rozszerzając na inne sposoby eliminacji ludzi, jak pogromy czy ataki terrorystyczne, a nie są to pojęcia tożsame.
Zastanawiające jest, co przyczyniło się do tego, że Stalin doprowadził do śmierci milionów ludzi, nie tylko obywateli Związku Radzieckiego, wyszukując coraz to nowych wrogów, własnoręcznie podpisując wyroki śmierci, będąc całkowicie obojętnym na ludzkie życie. Jak musiał być zarazem mściwy i opanowany, skoro nie interesował go los ani milionów ofiar ani też najbliższych współpracowników? Bo przecież nie urodził się mordercą.
Autor chcąc dowieść, że państwo stalinowskie z jego wodzem na czele, było ludobójcą, skupia się głównie na zagadnieniu eliminacji kułactwa, Wielkiego Głodu, eliminacji narodów, w tym mniejszości czy Wielkiego Terroru. Porównuje również reżim hitlerowski i stalinowski. Swoją uwagę poświęca także zbrodni katyńskiej. Dążeniem Stalina było, żeby udoskonalone państwo sowieckie pozbawić wszelkich elementów uznanych za wrogie, niebezpieczne, usunąć, zniszczyć, nieważne jakim kosztem. Nawet jeśli był to koszt życia milionów niewinnych ofiar.
To niewielka objętościowo, ale pełna ważnych treści i niezwykle interesująca, choć również bardzo mroczna lektura.