U księcia pana. Tom 1. Pieczęć losu

Do tej pory nie pamiętam, bym czytał jakąkolwiek powieść, której akcja rozgrywałaby się w moim otoczeniu. W miejscu, w którym przebywam praktycznie raz w tygodniu od kilku dobrych lat, a czasem nawet częściej. Ba, fragment powieści rozgrywa się epizodycznie w moim rodzinnym Chotomowie! Jak tu nie czytać? Dodam jeszcze tytułem wstępu, że to pierwsza powieść pani Idy Żmiejewskiej, którą miałem ogromną przyjemność przeczytać.

Tradycyjnie kilka słów o autorce, która tą powieścią skradła moje serce. Wiem, że to nie będzie jednorazowy wyskok. Po kolejne książki sięgnę na pewno, bo warto! Pani Ida jest mieszkanką naszej stolicy i pasjonatką historii, szczególnie tej dziewiętnastowiecznej. Fascynuje ją również postać księcia Józefa Poniatowskiego, którego historię poznamy na kartach nowego cyklu U księcia pana. Jest varsavianistką, a przede wszystkim autorką książek historyczno-obyczajowych, często z wątkiem kryminalnym oraz kryminałów retro. Debiutowała powieścią Warszawianka, za którą otrzymała Nagrodę Specjalną im. Janiny Paradowskiej podczas 17. Międzynarodowego Festiwalu Kryminału we Wrocławiu. Publikuje również artykuły, między innymi w Skarpie Warszawskiej. Polecam ten interesujący miesięcznik, który od lat gości na naszym rynku prasowym. Jest także fanką skoków narciarskich, więc w ostatnich latach z pewnością ma powody do zadowolenia, obserwując naszą koronną zimową dyscyplinę sportu i osiągnięcia jej reprezentantów na skoczniach całego zimowego świata.

Oczywiście od razu przyciągnęła mnie okładka, ponieważ w tle znajduje się pałac w Jabłonnie. Na pierwszym planie wzrok przykuwa elegancka kobieta w jasnej, długiej sukni, stojąca na ścieżce prowadzącej do okazałej rezydencji. Jej spojrzenie, skierowane gdzieś w bok, sprawia wrażenie, jakby właśnie usłyszała coś niepokojącego lub obawiała się tego, co może ją spotkać. Mroczne niebo i gęste żywopłoty dodają całości nuty tajemniczości, a kontrastujący z nimi różowy tytuł pięknie wyróżnia się na ciemnym tle. Mam wrażenie, że ta okładka skrywa historię, w której los może zaskoczyć niejednego bohatera, a przeszłość odegra ważniejszą rolę, niż można się spodziewać.

Przenosimy się zatem pod Warszawę, na północ, do Jabłonny. Znajduje się tam jedna z najpiękniejszych historycznych rezydencji na Mazowszu, której historia sięga końca XVIII wieku. To właśnie wtedy, na polecenie biskupa Michała Jerzego Poniatowskiego, brata króla Stanisława Augusta Poniatowskiego, rozpoczęto budowę pałacu. Jest rok 1803, a wraz z nim sierpniowe, letnie dni. Wyobraźmy sobie parkowe aleje zaprojektowane w stylu angielskim, okazały kompleks pałacowy i przechadzającego się po jego terenie księcia Józefa Antoniego Poniatowskiego herbu Ciołek. Poczujmy klimat tamtych czasów i towarzyskich spotkań, które odbywały się w letnich miesiącach w Jabłonnie. No dobrze, ale nie będzie tu wyłącznie sielanki i zabaw nad królową polskich rzek, Wisłą. Przecież z opisu na czwartej stronie okładki wynika, że znajdzie się tu trup. I to taki, który... znika! A wszystko na oczach hrabiny Róży Pasławskiej, dalekiej kuzynki samego księcia.

To powieść, która wiernie oddaje realia tamtych czasów. Autorka przedstawia opisywane miejsca z niezwykłą starannością, umiejętnie wplatając w historyczne wydarzenia postacie fikcyjne, które dodają opowieści kolorytu. Mamy tu warstwę obyczajową, historię i kryminał, bo skoro pojawia się trup, musi być i śledztwo. A właściwie... trup tajemniczo znika, więc był on, czy go nie było? No i ten Chotomów, dla mnie szczególnie ważny, choć pojawiający się w powieści tylko epizodycznie. To przecież miejsce, w którym bywam nader często! O jakie dokładnie chodzi, dowiecie się z lektury. Po tę książkę powinni sięgnąć nie tylko miłośnicy tego rodzaju prozy, lecz przede wszystkim mieszkańcy gminy Jabłonna. Historia ich najbliższej okolicy może okazać się fascynująca, zwłaszcza jeśli dotąd nie mieli okazji jej poznać.

Jabłonna, rok 1803. Hrabina Róża Pasławska zostaje pozostawiona przez swojego męża w majątku Księcia Józefa Poniatowskiego w Jabłonnie, by ten w spokoju mógł udać się do Wiednia spędzić czas z kochanką. Róża nie jest szczęśliwa w małżeństwie, mimo to uważa, że kocha męża i trwa u jego boku, mimo upokorzeń, których przez niego doświadcza. Pałac zdaje się wypełniony francuskimi emigrantami z wyższych sfer. Do wszystkich obecnych Róża podchodzi z dystansem. Pewne zdarzenia doprowadzają jednak do zbliżenia z Księciem Poniatowskim, co od razu podchwytują bezlitosne języki obecnych tam kobiet...

Zaczynam mieć wrażenie, że gdyby Pani Ida Żmiejewska napisała instrukcję obsługi maszyny parowej, przeczytałbym ją z równą uwagą i przyjemnością! A do tego akcja dzieje się w mojej ulubionej epoce - XIX wieku, „długim wieku”.

Zachwyca mnie tu właściwie wszystko: język, kwieciste, barwne opisy miejsc i atmosfery, dialogi, fabuła oraz oczywiście zagadka kryminalna. Przy „Pieczęci losu” nie było inaczej. Spijałem każde słowo, niespiesznie, z uwagą. Autorka, jak nikt inny, potrafi oddać klimat miejsca, które opisuje. Do tej pory była to przede wszystkim Warszawa, tu - Jabłonna.

Romans nie był ani przesadzony, ani wybrakowany - w sam raz i uzasadniony. Przez większą część książki trochę brakowało mi wątku kryminalnego. Końcówka wynagrodziła wszystkie niedogodności! Rozwiązanie pięknie splotło wszystkie kwestie, sprytnie porozrzucane wcześniej w fabule. No, wzorowe zakończenie sprawy!

Szczególnie pragnę wyróżnić postać Róży, która wraz z upływem czasu i kolejnymi dramatycznymi wydarzeniami przechodzi prawdziwą przemianę. Brzmi sztampowo - jednak sposób wykonania tego motywu okazał się idealny. Zmiany możemy wyczytać między słowami już na początku, gdy hrabina zaczyna myśleć o sobie jako o jednostce, nie tylko żonie. Do czego to prowadzi, przeczytajcie sami! Nie spodziewajcie się jednak lektury na jeden wieczór - to ponad pięćset stron wypełnionych rozmowami, plotkami i spacerami po parku, ale w jakim stylu!

Z wielką niecierpliwością będę wyczekiwał kolejnych części tej historii. Do zobaczenia w następnym tomie!