Sztorm. Wiatr od morza (ilustrowane brzegi)

Za każdym razem z prawdziwym zachwytem wracam do twórczości Magdaleny Witkiewicz, autorki, która nieustannie potrafi mnie zaskakiwać swoją dojrzałością i przemyślaną konstrukcją powieści. Jej najnowsza książka „Wiatr od morza. Sztorm” to powieść wyjątkowa, która przeniosła mnie w realia doskonale mi znane, a które na zawsze odcisnęły piętno na historii naszego kraju, czyli okres sprzed stanu wojennego, sam stan wojenny oraz czas tuż po nim. Tym razem Magdalena Witkiewicz zabrała mnie do Gdańska lat osiemdziesiątych. Miasta pełnego sprzeczności, ale też nadziei. Gdańska, który nie tylko patrzy na wydarzenia, lecz sam staje się ich świadkiem i uczestnikiem.

Akcja powieści rozgrywa się na dwóch płaszczyznach czasowych. Współczesna Anna przesłuchuje kasetę pozostawioną przez jednego z jej rówieśników, wracając pamięcią do młodości, która, jak to bywa, była trudna i burzliwa, pełna emocjonalnych wzlotów i upadków, a także błędów i życiowych lekcji. To były trudne lata osiemdziesiąte, w których każda decyzja mogła kosztować czyjeś życie, gdzie aresztowania były codziennością, a zniknięcia bez śladu nieodłączną częścią rzeczywistości. Dziś Anna jest już dojrzałą kobietą, nauczycielką z powołania, która z pasją i cierpliwością towarzyszy swoim uczniom na każdym kroku. Jej dni wypełniają lekcje i rozmowy z młodzieżą oraz momenty zadumy nad tym, jak bardzo zmienił się świat od czasów jej młodości.

Anna, szukając w garażu pudełek na ozdoby świąteczne, znajduje jedno, które przenosi ją do czasów liceum. To okres, gdy w Polsce zajaśniała iskra nadziei, lecz została brutalnie stłumiona przez ZOMO. Był to czas buntu i prześladowań, a symbolem strachu stał się człowiek w mundurze i ciemnych okularach. Młodzież wyrażała swój sprzeciw ciszą, muzyką i wiarą, wierząc, że coś się zmieni.

W tych trudnych latach pocieszeniem była świadomość, że można komuś powierzyć swoje troski. Mimo czołgów na ulicach i godziny milicyjnej młodzi ludzie jeszcze nie przegrywali. Każde nieostrożne słowo groziło więzieniem, a wielu nigdy nie wróciło do domu. Dla współczesnych to już odległa historia, o której niewiele się mówi, a bez przekazywania pamięci zniknie na zawsze.

Jestem pokoleniem, które pamięta stan wojenny i walkę reżimu z narodem. Magdalena Witkiewicz pokazuje te wydarzenia oczami Władka, młodego artysty i działacza podziemia, oraz Anny, która mimo braku zainteresowania polityką została wciągnięta w wir wydarzeń przez miłość do niego. Pamiętnik Władka, nagrany na kasecie i odtwarzany przez Annę, ujawnia sekrety, które przez lata ciążyły jej duszy.

W latach osiemdziesiątych młodzi szukali wolności i adrenaliny we włamaniach i relacjach z marynarzami zza żelaznej kurtyny. Emocji nie nazywano, a depresję uważano za fanaberię. Władek ryzykował dla ideałów, Anna starała się przystosować. Ich drogi różniły się, choć łączyła ich miłość.

„Wiatr od morza. Sztorm” to opowieść o granicach między dobrem a złem, o przemianie chłopaka w kata pod wpływem władzy i o pytaniach, które każdy z nas powinien sobie zadać. Władek przeżył dzięki pomocy mamy Anny i lekarzy, choć Anna nie znała zaangażowania swojej matki w pomoc ofiarom ZOMO.

Ta historia poruszyła mnie głęboko. Pokazuje kontrast między dawną a dzisiejszą szkołą i postawę nauczycielki, która szanuje uczniów i wie, że szacunek działa w obie strony.

Na koniec warto wspomnieć posłowie autorki i inicjatywę związaną z książką, która zachęca do niesienia dobra z serca. Dobro wraca, przynosi ulgę i czyni serce lżejszym. To piękna lekcja o wartości dzielenia się z innymi.

Czasami drzwi, które zostały zamknięte na dziewięć spustów, otwierają się w najmniej spodziewanym momencie. Przeszłość powraca pod wpływem różnych wydarzeń. Chyba każdy z nas tego doświadczył. Do Anny, głównej bohaterki, wróciła w formie zaproszenia na spotkanie, 40 lat po maturze, jak i w postaci kartonu z pamiątkami,  znalezionego w garażu, głęboko ukrytego. Dawne czasy, pamiątki, smsy, wywołały u niej lawinę wspomnień - tych pięknych, czułych, jak i przykrych.

Historię Anny poznajemy z perspektywy dorosłej (nawet dojrzałej) już kobiety oraz nastolatki. Retrospekcje zastosowane przez autorkę przedstawiają Gdańsk w czasach wielkich przemian lat 80-tych, stanu wojennego, przybliżają również postać Władka, bohatera mierzącego się z trudnymi decyzjami. Na jednej szali miłość oraz przyjaźń, na drugiej walka o wolną Polskę. Grupa przyjaciół stara się funkcjonować normalnie, lecz z każdego kąta wydobywa się lęk podszyty trudnymi czasami, strajkami i tajemnice, rzutujące na dorosłym życiu.Trudne dzieciństwo odbija się echem na psychice, a brak wsparcia na walce z samotnością.

"Wiatr od morza. Sztorm" to pierwsza część dylogii. Wzruszająca i tak bardzo trafiająca w serce opowieść o trudnych wyborach i ich konsekwencjach w ciężkich czasach komunizmu.

Ta refleksyjna książka uruchomiła sztorm w moim sercu. Falowało z emocji i rozrzewnienia. Przypomniały mi się lata mojego dzieciństwa. Pod płaszczykiem codzienności autorka przemyciła trudne, aczkolwiek niesamowicie ważne, uniwersalne tematy. Wspaniała powieść obyczajowa z elementami historycznymi, która poruszyła mnie. Bardzo polecam i czekam na drugą część.