Schron

„Schron” o powieść, która od pierwszych stron daje jasno do zrozumienia, że nie będzie ani bezpiecznie, ani komfortowo. Marcel Moss ponownie zabiera czytelnika do świata, w którym przeszłość nie chce pozostać martwa, a zło ma bardzo ludzką twarz. Choć punktem wyjścia jest klasyczne śledztwo kryminalne, szybko okazuje się, że to tylko wierzchnia warstwa historii znacznie głębszej, bardziej bolesnej i niepokojącej. Miałam już okazję czytać książki autora i od czasu do czasu zjawia się taka wśród nich, że nie mogę jej się oprzeć i bardzo chce ją przeczytać. Właśnie tak było z tą pozycją. Znacie to powiedzenie, cisza przed burzą? Wszystko zaczyna się od gwałtownej burzy, która zdaje się zapowiadać chaos.

Głównym bohaterem książki autorstwa Marcela Mossa pod tytułem „Schron” jest komisarz Sambor Malczewski, mężczyzna trafia na ślad sprawy sprzed dwudziestu lat, w powojennym schronie zostają odnalezione szczątki rodziny, która zniknęła bez wyjaśnienia. Sprawa, uznana kiedyś za nierozwiązywalną, wraca z całą swoją brutalnością. To odkrycie otwiera nie tylko policyjne dochodzenie, lecz także zamknięte dotąd drzwi do wspomnień, plotek i lęków mieszkańców Runowa. Mała wieś szybko staje się miejscem, gdzie każdy wie coś, ale nikt nie zna całej prawdy. Co się stało z rodziną? Co ukrywają w Runowie?

„Schron” nie jest książką lekką ani przyjemną w klasycznym znaczeniu. Marcel Moss porusza tematy przemocy, traumy, winy i odpowiedzialności, momentami bardzo bezpośrednio. Brutalność nie służy tu jednak szokowaniu dla samego efektu, jest narzędziem do pokazania, jak głęboko potrafi sięgać zło i jak długo jego skutki potrafią wpływać na innych. To raczej opowieść o konsekwencjach przemilczanych krzywd i o tym, że przeszłości nie da się na zawsze zamknąć w betonowych ścianach. Prawda, do której stopniowo zbliża się Malczewski, okazuje się znacznie bardziej niewygodna niż jakakolwiek legenda czy ludowe wierzenie. I właśnie ta świadomość sprawia, że historia nie kończy się wraz z ostatnią stroną, lecz zostaje z czytelnikiem na dłużej. „Schron” to jedna z tych powieści, po których trudno wrócić myślami do codzienności. Marcel Moss konsekwentnie buduje historię niewygodną, ciężką emocjonalnie i pozbawioną łatwych odpowiedzi. To nie jest thriller, który czyta się wyłącznie dla zagadki, to opowieść o tym, jak długo potrafi ciążyć przemilczana krzywda i jak cienka bywa granica między strachem, a okrucieństwem. To książka wymagająca, nie daje poczucia ulgi, nie zamyka wszystkiego w prostych ramach dobra i zła. Autor zmusza czytelnika do konfrontacji z myślą, że największe potwory nie kryją się w legendach ani starych schronach, lecz w ludziach i ich decyzjach. To mocny thriller, który zostaje w pamięci na długo i nie pozwala przejść obok siebie obojętnie.

Marcel Moss nigdy nie każe nam na siebie długo czekać, a każda nowa opowieść jest przepełniona elementarnymi składnikami kryminału, sensacji i thrillera. Mamy więc tajemnicze zabójstwo, wiele niewyjaśnionych spraw pobocznych, ale też rodzi się okazja do refleksji nad okrucieństwem tego świata. To jest właśnie stuprocentowy Marcel Moss- zawsze boleśnie prawdziwy pod względem treści. Zawsze wyczulony na problemy społeczne, których jest całe mnóstwo i które wciąż są zamiatane pod dywan. Zawsze odważny i świetny w fachu pisarza.

Swego czasu, podczas rozmowy o kulturze, usłyszałam arcyważne słowa użyte niegdyś przez Jerzego Szaniawskiego, autora dramatu pt. „Dwa teatry”. Wspomniał on bowiem, że widz przedstawienia może wyjść albo zachwycony, albo oburzony, ale nigdy obojętny. Tak samo mogą, a raczej powinni, zachować się czytelnicy oraz słuchacze (audiobooki) dzieł Marcela Mossa. Co odczuwacie, Drodzy Odbiorcy? Dumę z tego, co serwuje nam pisarz? A może wszystkie wątki określacie jako nudne, naciągane, nijakie? Jest to kwestia do indywidualnych przemyśleń, lecz sama znam odpowiedź już od dawna. Marcel Moss jest po prostu stworzony do pisania, gdyż dzięki niemu lepiej i sensowniej rozumiemy, że świat to nie bajka lub pełna lukru opowieść dla nastolatków. To, co nam podaje, to dojrzały i prawdziwy odbiór rzeczywistości- zarówno w jednotomowych książkach, jak i w cyklach liczących kilka części.

„Schron” to trzeci tom cyklu z komisarzem Samborem Malczewskim i jego psem Terrorem na czele. Istotna jest tu jednak chronologia książek, ja nie chcę zdradzać zbyt wielu szczegółów, tym bardziej tych dotyczących prywatnego życia Sambora. Jeśli więc ktoś nie jest wtajemniczony w dawne perypetie głównego bohatera, to lepiej, żeby zaczął od pierwszej części. Wtedy wszystko będzie spójne, zrozumiałe, a czytelnik nie zazna uczucia chaosu. Czytanie wszystkich trzech części nie będzie straconym czasem, jestem tego pewna.

Znowu otrzymujemy mroczną okładkę, która jakby zapowiada dreszcze na całym ciele czytelnika. Tak też się dzieje, bo początek opisywanej historii wcale nie należy do delikatnych. Wręcz przeciwnie- od razu trzeba inaczej spojrzeć na otaczające nas środowisko. Istotą powieści jest też czas, który biegnie nieubłaganie, ale też pozostawia po sobie ślady, a wraz z nimi- zagadki przeznaczone dla policji kryminalnej. Okazuje się, że nawet po 20 latach od śmierci człowieka w małej wsi Runowo zaczyna tworzyć się bardzo, ale to bardzo nieprzyjemna i niespokojna atmosfera.

Kim była rodzina Wilczków i dlaczego ich szczątki zostały odnalezione w tytułowym, powojennym schronie? Tego nie zdradzę, tym bardziej, że powieści Marcela Mossa są zawsze zbudowane na zakończeniu. Nowi odbiorcy muszą więc poznać jedną żelazną zasadę i absolutnie nigdy jej nie łamać. Historii kryminalnych kreowanych przez autora NIE WOLNO wcześniej wertować i skupiać się na końcowych dialogach. To końcowa część tekstu ma nas najbardziej szokować i zniszczyć dotychczasowe domysły. Czekajcie zatem cierpliwie na nowe wątki, nie odbierajcie sobie przyjemności czytania. Wszystko sensownie ułoży się w swoim czasie.

Autor nie zapomina też o idealnym opisie klimatu małych wsi. Widać, jak mieszkańcy wystraszyli się koszmarnej wieści o odnalezieniu tajemniczych szczątków sprzed dwóch dekad, ale to nie wszystko. Tym bardziej tak trudna do rozwiązania zagadka powoduje, że mieszkańcy kochają plotkować, oczerniać innych i bawić się w tak zwaną pocztę pantoflową. Dlaczego wciąż tego potrzebujemy? Nie wiem, a dobrze będzie, jeśli czytelnicy intensywnie przeanalizują ten problem. Widać, że ludzie wciąż wierzą w zabobony czy legendy- z tajemniczym czarcim weselem czy samowiłami włącznie.

Nie można też nie wspomnieć osoby komisarza Sambora Malczewskiego. Jego zawodowe działania dostrzegamy we wszystkich trzech częściach cyklu. Udowadnia on, że policjantem się jest, a nie bywa. Na dodatek bohater boryka się z wieloma dramatami osobistymi, ale by dogłębnie je poznać, trzeba przeczytać poprzednie części. Co więcej, autor solidnie udowadnia, jak trudny jest zawód techników policyjnych. Praca przy zwłokach, często zmasakrowanych, nie jest dla każdego. Nasze wyobrażenie o tej pracy pochodzi głownie z telewizji, a tam to, co widzimy, to bardzo delikatna odsłona.

Sam Marcel Moss pytał nas ostatnio, czy chcemy kontynuacji przygód komisarza Malczewskiego. Z jednej strony- dla tak świetnego pisarza to nic trudnego. Z drugiej- notoryczne przeciąganie akcji może w końcu znudzić się odbiorcom. Warto się nad tym zastanowić i pomyśleć, co jeszcze może nas czekać po lekturze „Schronu”. Sama po raz kolejny nie zawiodłam się na twórczości Marcela Mossa, ale, moim skromnym zdaniem, „Schron” nigdy nie dorówna fabularnie poprzedniej części, czyli „Grocie”. Nowa, trzecia część, jest jednak godna polecenia.

„Schron” Marcela Mossa to mroczny, duszny thriller kryminalny, który od pierwszych stron wciąga czytelnika w świat lęków, dawnych tajemnic i zła czającego się tuż pod powierzchnią codzienności. Autor po raz kolejny udowadnia, że świetnie czuje klimat małych społeczności, gdzie każdy zna każdego, a jednocześnie wszyscy mają coś do ukrycia.

Punktem wyjścia powieści jest dramatyczne odkrycie w powojennym schronie w pobliżu Runowa. Szczątki rodziny Wilczków, zaginionej dwadzieścia lat wcześniej, stają się iskrą zapalną dla serii wydarzeń, które burzą kruchy spokój mieszkańców wsi.

Największą siłą „Schronu” jest atmosfera. Autor doskonale buduje napięcie i pokazuje, jak łatwo plotki i dawne legendy mogą rozpalić lęk i agresję.

To nie jest jedynie opowieść o morderstwie, ale także o traumie, winie i konsekwencjach przemilczanych zbrodni. Moss stawia pytania o to, jak przeszłość wpływa na teraźniejszość i czy zło naprawdę można zamknąć w schronie.

„Schron” to propozycja obowiązkowa dla fanów mrocznych kryminałów i thrillerów psychologicznych. Książka trzyma w napięciu do samego końca, a finał zmusza do refleksji, pozostawiając czytelnika z niepokojącym poczuciem, że największe demony wcale nie spadają z nieba.

" [...] Ludzie najbardziej lubią słuchać o brutalnych morderstwach i wymyślnych torturach. [...]"

Czy zgadzacie się z powyższym cytatem? Miłośnicy mrocznych kryminałów, thrillerów i horrorów powinni się z nim zgodzić.

Marcel Moss po raz kolejny potrafi podnieść czytelnikowi ciśnienie, a później pozostawić w niepewności na nieokreślony czas.

Jestem świeżo po lekturze "Schronu", czyli trzeciej części serii z komisarzem Samborem Malczewskim. Moją ulubioną postacią poza głównym bohaterem jest oczywiście pies Terror. Jest genialnym odkrywcą. To, co wytropi, zmrozi krew jego właściciela. Oczywiście nie zawsze słucha Sambora, ale ogólnie jest dobrze wychowany. To cud, ponieważ jego poprzedni właściciel wcale go nie szanował, ale to już wiecie z poprzednich części.

Sambor, jak zwykle będzie miał mnóstwo ciężkiej pracy, która nieraz nim mocno wstrząśnie. Mną zresztą też. W pewnym momencie łzy same zaczęły płynąć i nie chciały przestać.

Dlaczego powinniście przeczytać "Schron" Mossa?  Jest jedną z mroczniejszych jego powieści, w której dzieje się dużo złego. Krew się leje obficie, a trup ściele się gęsto. Do tego należy dołożyć znakomite śledztwo komisarza Malczewskiego i jego osobiste problemy z pewnym gangusem, który dosłownie trzyma wszystkich za gardła. Plus oczywiście tajemniczy schron, który skrywa w sobie mnóstwo mrocznych sekretów. Czy jesteście gotowi je poznać?

Dla lepszego zrozumienia tej całej historii mamy do czynienia z przeskokami w czasie, które płynnie uzupełniają całą opowieść.

Treść "Schronu" jest grubego kalibru, także proszę czytać ostrożnie. Poznacie tutaj wiele fałszywych postaci. Jedną z nich jest Andrzej Robotnik. Nie chciałabym spotkać go na swojej drodze. Uważajcie na niego. Jest sprytny i bardzo niebezpieczny.

Mam nadzieję, że w przyszłym tomie będziemy mieli częściej do czynienia z Wroną i Sługami Lasu.

Zapomniałabym dodać, że autor w tym tomie idealnie przedstawił dążenie do prawdy i motyw zemsty. Czy zemsta przyniosła oczekiwane skutki?

Po przeczytaniu "Schronu" mam takie przemyślenie i jednocześnie prośbę do was: słuchajcie swoich najbliższych, bo mogą wyjawiać wam sekrety, które im ciążą, pomagajcie im wyjść z kryzysu, nie zostawiajcie ich z tym samych i nie faworyzujcie waszych dzieci. Każde dziecko zasługuje na taką samą miłość i waszą uwagę.

Uwielbiam twórczość Marcela Mossa, za emocje, które wywołują jego powieści oraz za dobrze scharakteryzowane postacie.

Uważam, że cała seria z komisarzem Samborem Malczewskim zasługuje na ekranizację. Czy jesteście za?

Przed laty Andrzej Robotnik w bestialski sposób morduje swoją rodzinę i ucieka w głąb Puszczy Gorzowskiej. W obecnych czasach pies komisarza Sambora Malczewskiego trafia na ludzkie szczątki, znajdujące się w powojennym schronie. Okazuje się, że należą one do rodziny Wilczków, która dawno temu została uznana za zaginioną. Można przypuszczać, że za ich śmierć odpowiedzialny jest ten sam człowiek. Czy mają z tym coś wspólnego słowiańskie wierzenia?

Cóż mogę powiedzieć, ciągle się łudzę, że tym razem autorowi uda się mnie zaciekawić lub choćby zaskoczyć, niestety mimo mojej sympatii do pierwszych jego powieści, od dawna żadna z jego książek mi się nie podoba, więc chyba czas się z nim po prostu definitywnie pożegnać, a lekturę jego powieści zostawić jego fanom.

Rozdziały, w których cofamy się do 2005 roku, są dynamiczne, dosyć ciekawe i nawet intrygujące, jednak gdy fabuła wracała do akcji w czasach teraźniejszych i poczynań komisarza Malczewskiego, cierpiałam prawdziwe katusze. Nudziłam się i ciężko było utrzymać mi myśli przy bohaterach. Najciekawsza okazała się dla mnie postać nieposkromionego psa, ale myślę, że nie taki był zamysł Marcela Mossa.

Zabrakło mi przede wszystkim napięcia, które powinno towarzyszyć takiej historii. Motyw sprzed lat był brutalny i mocny, a odkrycie szczątków w schronie dawało ogromne pole do popisu, tymczasem całość wydała mi się rozwleczona i momentami po prostu przegadana. Nie czułam narastającej grozy ani tej charakterystycznej dla thrillera niepewności, która każe przewracać strony z zapartym tchem.

Wątek słowiańskich wierzeń zapowiadał się intrygująco i liczyłam, że nada historii mrocznego, niepokojącego klimatu. Niestety w moim odczuciu był raczej dodatkiem niż realnym elementem budującym atmosferę. Potencjał był, ale nie został w pełni wykorzystany.

Zabrakło mi też emocji, takich prawdziwych, które pozwalają wejść w historię i przeżywać ją razem z bohaterami. Zamiast tego miałam poczucie dystansu i obojętności wobec tego, co się dzieje. A to w thrillerze chyba najgorsze, co może się wydarzyć. Być może ta książka znajdzie swoich entuzjastów i wielu czytelników, którzy będąc się przy niej świetnie bawić. Ja jednak czuję, że to już nie jest autor dla mnie.

Gdy nad wioską szaleje „czarcie wesele”, a w lesie kryje się stary schron...

Nad Runowem przechodzi potężna burza, a miejscowi szepczą o słowiańskim „czarcim weselu” – momencie, gdy demony na niebie mają zsyłać obłęd i śmierć. Ten mroczny, ludowy klimat od pierwszej strony tworzy niepowtarzalną, gęstą atmosferę niepokoju. To nie jest kryminał, który czyta się dla relaksu. To doświadczenie, które wciąga w wir mrocznych sekretów małej społeczności.

Fabuła jest pełna zwrotów i mrocznych tajemnic. Akcja rusza błyskawicznie. Już następnego dnia komisarz Sambor Malczewski ze swoim psem, Terrorem, znajduje w powojennym schronie szczątki rodziny zaginionej dwadzieścia lat wcześniej. To odkrycie to tylko początek. Fabuła splata przeszłość z teraźniejszością, a w wiosce dochodzi do kolejnych zbrodni. Historia jest złożona, wielowątkowa, a wszystkie puzzle stopniowo układają się w przerażającą i logiczną całość. Nie ma tu miejsca na nudę – zagadka trzyma w napięciu aż do ostatnich stron.

Komisarz Sambor Malczewski to typowy przedstawiciel gatunku – obciążony bagażem przeszłości, ale zdeterminowany. Jego relacja z psem Terrorem jest jednym z najwdzięczniejszych i najbardziej autentycznych elementów książki. To właśnie Terror często dodaje serca tej mrocznej opowieści. Pozostali bohaterowie, zarówno ci podejrzani, jak i przerażeni mieszkańcy Runowa, budują świat, w którym każdy może coś ukrywać. Emocje, które wywołuje ta historia, są intensywne: od niepokoju, przez strach, po prawdziwą grozę.

Tempo akcji jest niemal idealne – zaczyna się mocnym uderzeniem, potem pozwala na chwilę oddechu, by za chwilę znów zaskoczyć. Styl pisania Marcela Mossa jest bezpośredni i sugestywny. Autor nie owija w bawełnę, a opisy zbrodni bywają bardzo szczegółowe i brutalne. To zdecydowanie nie jest książka dla osób o słabych nerwach lub wrażliwym żołądku. Epizody z drastycznymi opisami służą jednak uwypukleniu zła i cierpienia, które są centralnymi tematami powieści.

Dla kogo jest „Schron”?

Ta książka NIE jest dla każdego. Spodoba się przede wszystkim:

- Miłośnikom mrocznych, brutalnych thrillerów i kryminałów psychologicznych.

- Czytelnikom, którzy nie boją się drastycznych opisów i lubią, gdy napięcie sięga zenitu.

- Fanom serii o komisarzu Malczewskim, ale też nowicjuszom. Tom trzeci można czytać jako osobne dzieło, choć zachęca do sięgnięcia po poprzednie części.

- Osobom ceniącym nieoczywiste zagadki, słowiański folklor w tle i klimatyczne, przygnębiające lokalizacje.

„Schron” to porządny, mroczny thriller, który celowo epatuje złem, by wywołać u czytelnika silne reakcje. Jest wciągający, dobrze skonstruowany i zapada w pamięć. Nie jest to jednak przyjemna lektura na jeden wieczór – to intensywna podróż w głąb ludzkiej natury.

Moja ocena: 8/10

Dla mnie to solidna, mocna pozycja w gatunku, która jednak przez swoją bezkompromisową brutalność momentami odbierała przyjemność z czytania.

BRUNETTE BOOKS