Przemoc emocjonalna. Czyli o tym, co naprawdę nas boli: zniewaga, upokorzenie, pozbawianie miłości - jak możemy się przed tym bronić

Przemoc emocjonalna upokarza, czyni bezradnym i chorym. Występuje we wszystkich dziedzinach życia, w pracy, w szkole, w rodzinie lub w związku partnerskim, i często zdarza się przypadkowo.

Ślady przemocy emocjonalnej są niewidoczne. Kiedy ktoś jest ciągle tłumiony, wytykany i upokarzany, nikt tego nie widzi, co dzieje się wewnątrz, w duszy człowieka. Ślady, które tam powstają, są równie poważne, a być może nawet gorsze niż te fizyczne, a przede wszystkim długotrwałe.

Człowiek jest istotą społeczną. Człowiek zależy od związku, przywiązania, sprzężenia zwrotnego lub, jak to nazywa socjolog Hartmut Rosa, rezonansu. Całkowite lekceważenie, całkowita ignorancja, niereagowanie na siebie, to najgorsze, co ludzie mogą sobie zrobić. To nawet gorsze niż przemoc fizyczna.

Werner Bartens (autor bestsellerów) oraz książki Przemoc emocjonalna, uzasadnia - opinię, że jest ona jednym z najbardziej niedocenianych problemów społeczeństwa XXI wieku. Wszystko to sprawia, że tak trudno się bronić. Konsekwencje doświadczonego odrzucenia prowadzą do poważnych urazów, jednak autor uważa, że nadal jest to możliwe, by móc nad tym zapanować.

„Pozytywna wiadomość: człowiek jest w stanie poradzić sobie nawet z ciężkim cierpieniem.”

Trudno jest nam to przyjąć, bo jak można bronić się przed tym, co sprawia ból naszej duszy, a więc upokorzenie, zniewaga, pozbawienie miłość. Jak tego dokonać, kiedy nie mamy oparcia w innych a tym bardziej w samych sobie? Co, kiedy doświadczaliśmy tego już w dzieciństwie i kiedy przemoc emocjonalna jest przenoszona na kolejne pokolenie, często wykazująca podobne wzorce zachowań, których doświadczano w dzieciństwie od rodziców i bliskich?

W książce bardzo realnie jest zaprezentowana przemoc emocjonalna w codziennym życiu, cała masa niegodziwości i zniewag, coraz częściej stosowany mobbing oraz odrzucenie, na które narażani jesteśmy dość często. To nie tylko wyrządza krzywdę naszej psychice, ale staje się podłożem wielu chorób i dolegliwości.

Najlepszą obroną według autora jest „zidentyfikowanie przemocy emocjonalnej i powstrzymanie jej na wczesnym etapie rozwoju”. Werner Bartens próbuje również, dać odpowiedź na pytanie, jak można uniknąć sytuacji, w których stosowana jest przemoc emocjonalna, i jak radzić sobie z jej skutkami, jeśli już do takowej dojdzie. W książce możemy przeczytać o tym, że „poznajemy coraz więcej czynników genetycznych i neurobiologicznych, które umożliwiają stworzenie stabilnego kręgosłupa psychicznego.” Trudniej będzie wstrząsnąć osobą, która jest akceptowana i dobrze traktowana przez innych, a także samego siebie aniżeli tą stale narażoną na stres, szykany ze strony bliskich i mającą niskie poczucie własnej wartości. Autor uważa, że bliskość i przywiązanie zwiększają odporność na stres.

Najważniejszym przesłaniem książki jest to, aby wszystkich ludzi, a zwłaszcza dzieci konfrontować z „życzliwymi stereotypami”. Są trzy rzeczy, które powinniśmy przekazać naszym dzieciom, a mianowicie troszczyć się, dzielić i kochać.

Zachęcam do sięgnięcia po lekturę tej książki. Jest to doskonały poradnik, z rozdziałami poświęconymi pewnym sytuacjom życiowym, czy to w pracy, czy dotyczącym partnerstwa, a nawet dzieciństwa. W wielu prawdziwych studiach przypadków została świetnie zilustrowana przemoc emocjonalna. Na końcu każdego rozdziału kluczowe przesłanie – streszczenie całego zagadnienia. Ta książka spełnia swoje zadanie polegające na bardzo dobrym informowaniu o problemie.