Kości proroka

Ta książka wykracza poza ramy tradycyjnego thrillera historycznego. To wielowarstwowa saga detektywistyczna, w której współczesna zbrodnia jest jedynie wierzchołkiem góry lodowej, pod którą kryje się sekret przez tysiąclecia. Autorka zaprasza nas do fascynującej pogoń za relikwiami, łącząc tropy morderstwa, zaginionego świętego tekstu bogomiłów i kości proroka Jana Chrzciciela.

Punktem wyjścia jest szokujące znalezisko w starożytnym amfiteatrze w Płowdiwie. Zwłoki polskiego dyplomaty, ułożone w mrocznej, rytualnej pozie ukrzyżowania, z głową złożoną na tacy i tajemniczymi inskrypcjami na ciele, wskazują na to, że sprawa ma wymiar znacznie głębszy niż zwykłe zabójstwo. Do rozwikłania tej makabrycznej zagadki bułgarski detektyw angażuje Margaritę (Gitkę) – przyjaciółkę z młodości, Polkę o bułgarskich korzeniach. Wątek współczesny, choć sensacyjny i dynamiczny, jest niespodziewanie ugruntowany w ludzkiej, autentycznej potrzebie poznania prawdy, a nie w chęci zdobycia sławy.

Prawdziwa siła tej historii ujawnia się jednak w błyskotliwie splecionych trzech płaszczyznach czasowych:

Epoka narodzin Chrześcijaństwa (I wiek): Opowieść o Arielu, rybaku, który staje się kronikarzem charyzmatycznego Nauczyciela. Jego zapisy, sporządzone z perspektywy świadka, mimowolnie wprowadzają do pierwotnego przekazu zamęt, rzucając cień na to, co później stało się Nowym Testamentem.

Średniowieczne Bizancjum: Śledzimy losy dwunastu bogomiłów niosących największy skarb sekty – Świętą Księgę. Aby uchronić ją przed kradzieżą, pielgrzymi zabierają ze sobą liczne kopie. Paradoksalnie, żaden z braci nie wie, która z ksiąg jest tą autentyczną.

Nasze Czasy: Gitka i jej współpracownicy próbują zrozumieć, co łączy morderstwo w Płowdiwie z sensacyjnym odkryciem kości (uznawanych za relikwie Jana Chrzciciela) oraz, kto przywłaszczył sobie i gdzie ukrył bezcenną księgę bogomiłów.

Autorka w fenomenalny sposób dowodzi, że mroczne morderstwo, symbolicznie nawiązujące do męki Chrystusa, jest bezpośrednio związane nie tylko z dwoma historycznymi wyprawami, ale także z dwiema ukrytymi księgami (Świętą Księgą bogomiłów i dziennikiem Ariela).

To, co wyróżnia tę powieść, to głęboka zmysłowość kreacji świata. Bułgaria wibruje zapachami kurzu, wina i kadzidła; Bizancjum jest zmysłowe i pełne dworskiego niepokoju; I wiek – surowy i niemal transcendentalny. Każde miejsce jest dotykalne, co sprawia, że czytanie staje się prawdziwą podróżą.

Książka stanowi refleksję nad mocą słowa – nawet tego spisanego tysiące lat temu – które wciąż modeluje naszą rzeczywistość. Ukazuje, że kłamstwo, raz utrwalone, może przetrwać wieki. Wreszcie, sugeruje, że każdy z nas dźwiga własne "kości proroka" – pamiątki po świętych ideałach, których pierwotne znaczenie często tracimy.

Choć bogactwo wątków wymaga od czytelnika pełnej koncentracji, gwałtowna eskalacja akcji w finale jest spektakularną nagrodą. Trudno się oderwać od lektury aż do ostatniej strony. To zdecydowanie pozycja, która zapada w pamięć.

Lubię, gdy autorzy decydują się na wznowienia swoich książek. To daje czytelnikom szansę sięgnąć po historie, które w starym wydaniu są już niedostępne, a które być może umknęły naszej uwadze. „Kości proroka” Ałbeny Grabowskiej to właśnie taka książka. Pierwszy raz ukazała się w 2018 roku, kiedy jeszcze nie znałam tej autorki. Teraz, dzięki wznowieniu, mogłam ją w końcu przeczytać i od razu wiedziałam, że to będzie wyjątkowa lektura.

Ałbena Grabowska potrafi zaczarować słowem, a jej proza ma w sobie coś, co trudno opisać realizm, emocje, a jednocześnie tajemniczość, która nie pozwala odłożyć książki na bok. Już sam tytuł „Kości proroka” brzmi intrygująco, a okładka przyciąga wzrok, pełna symboli, zapowiadająca historię z pogranicza wiary, mitu i ludzkich namiętności.

Książka od pierwszych stron przenosi czytelnika w trzy światy, które z pozoru nie mają ze sobą nic wspólnego, a jednak łączą się w fascynującą całość.

W pierwszym wieku naszej ery poznajemy rybaka Ariela, ucznia Jana Chrzciciela, który staje się kronikarzem wydarzeń, nie zdając sobie sprawy, jak wielką odpowiedzialność bierze na siebie.

W XII wieku dwunastu bogomiłów wyrusza do Konstantynopola ze Świętą Księgą, nikt z nich nie wie, która z niesionych ksiąg jest prawdziwa.

A w czasach współczesnych Polka o bułgarskich korzeniach, Margarita, zostaje poproszona o pomoc w rozwiązaniu brutalnego morderstwa w starożytnym teatrze w Płowdiwie znaleziono ciało polskiego posła, ukrzyżowane, z głową na tacy i tajemniczymi znakami wymalowanymi na ciele.

Przyznam, że kiedy dotarłam do opisu tej zbrodni, dosłownie przeszły mnie ciarki. Czułam, że ta historia będzie inna niż wszystkie. To nie tylko kryminał to podróż przez wieki, przez ludzką wiarę, błędy i pragnienia. Z każdym rozdziałem coraz mocniej czułam, jak przeszłość splata się z teraźniejszością, jak tajemnice sprzed tysięcy lat mogą wpływać na wydarzenia współczesne.

Ale to, co najbardziej mnie ujęło, to bohaterowie. Prawdziwi, pełni emocji, targani wątpliwościami, a przy tym bardzo ludzcy. Grabowska nie ocenia tylko pokazuje, że niezależnie od czasów, ludzie wciąż szukają sensu, prawdy i wiary.

„Kości proroka” to książka, która nie daje o sobie zapomnieć. Z jednej strony to fascynująca sensacja historyczna z kryminalnym wątkiem, z drugiej opowieść o człowieku i jego dylematach, które wcale nie różnią się tak bardzo, choć dzielą nas tysiąclecia.

Czytając ją, czułam ekscytację, zachwyt, a momentami też niepokój.To historia, która porusza, bo dotyka tematów uniwersalnych prawdy, wiary, winy i przebaczenia.

Najbardziej spodobało mi się to, jak autorka połączyła fakty historyczne z literacką fikcją. Zrobiła to z klasą, bez przesady, z ogromnym wyczuciem i szacunkiem dla historii. Dzięki temu książka jest nie tylko ciekawa, ale też głęboka i pełna znaczeń.

Z całego serca polecam „Kości proroka” wszystkim, którzy lubią, gdy powieść historyczna łączy się z kryminałem, tajemnicą i duchowym przesłaniem.

W “Kościach proroka” Ałbena Grabowska połączyła powieść kryminalną, historyczną i obyczajową w jedno. Po raz pierwszy książka na rynku pojawiła się w 2018 roku, po czym po siedmiu latach ponownie zredagowana wydana została ponownie. Jest to historia łącząca trzy czasy: I, XII i XXI wiek. Wątek kryminalny osadzony jest we współczesności, choć sposób morderstwa przywodzi na myśl czasy biblijne. I tu wkracza bohaterka, która ma archeologiczne zaplecze, a zarazem włada znajomością dwóch kluczowych języków: polskiego i bułgarskiego - do zbrodni doszło na południu Bułgarii, a ofiarą padł Polak. Wątki religijne, medyczne i kulturowe zostają ciekawie ze sobą połączone, na bazie faktycznych realiów życia, faktycznych zdarzeń z przeszłości, autorka buduje fikcyjną historię, która ukazuje, że różne czasy łączy ciągle stały charakter człowieka, stan jego pragnień. Narracja pierwszoosobowa dwóch męskich bohaterów osadzonych w przeszłości jest na tyle nieoczywista, że czytelnik nie jest w stanie przewidzieć ich czynów i chyba właśnie przez to sama z biegiem lektury zaczęłam czekać na te fragmenty historii czasów dawno minionych. Nie zaprzeczam jednak, że w czasach współczesnych możliwość poznania kultury bułgarskiej również mnie urzekła! Wątek kryminalny pozostaje w tle, lekko przytłoczony przez prywatność narratorki współczesnej – ten czas w powieści wydaje się najbardziej przewidywalny, choć już sama intryga niekoniecznie. Na pewno nie był to czas zmarnowany, a ja jestem pod wrażeniem jak pasjonująco Ałbena Grabowska potrafi przedstawić przeszłość.