Jestem jesieniarą

A gdybyście jutro obudzili się i odkryli, że Internet wie o Was więcej, niż chcielibyście komukolwiek powiedzieć? Brzmi jak coś nierealnego?

Dla Zuzanny wszystko zaczyna się od jednego, niewinnego zdjęcia w parku. I właśnie wtedy jej spokojny, prywatny świat zderza się z rzeczywistością, w której każdy chce mieć coś do powiedzenia na jej temat.

Kielecki park, wrześniowy poranek, herbata w zielonym kubku i ten szczególny rodzaj jesiennego spokoju, w którym świat na chwilę zwalnia, a człowiek może usłyszeć własne myśli. I to jedno zdjęcie, które wystarczyło, by jej zwyczajny poranek przestał być jej własnością. Internet zrobił to, co potrafi najlepiej, czyli wypełnił ciszę własnymi wyobrażeniami. Z kilku sekund stworzył całą historię i to właśnie wtedy Zuzanna stała się kimś, kogo można komentować...

Dla mnie książka „Jestem jesieniarą” przestaje być historią o przypadkowej popularności, o jednym zdjęciu i Internecie, który znalazł sobie kolejną nową bohaterkę na chwilę. Zaczyna być historią o czymś bardziej osobistym. O dziwnym uczuciu, kiedy ktoś zaczyna opowiadać o Tobie, choć nigdy Ciebie nie poznał. Kiedy obcy ludzie patrzą na Twoją twarz i próbują odczytać z niej całe życie. Nadają Ci cechy, których nie masz, przypisują emocje, których nie czujesz, czy tworzą wspomnienia, których wcale nie przeżyłaś...

I co najważniejsze, zaczynają wierzyć w tę wersję Ciebie bardziej niż w Ciebie samą. Bo internet nie potrzebuje wprawy, żeby stworzyć ciekawą historię. Potrzebuje obrazu i czasu, żeby dopisać resztę.

A przecież każdy z nas ma w sobie takie miejsca, do których nie zaprasza nikogo. Ma swoje ciche poranki, niepewności, lęki, niedokończone myśli, małe radości i rzeczy, których nie potrafi albo po prostu nie chce nikomu wyjaśniać.

„Jestem jesieniarą” przypomina, że bycie widzianym nie oznacza jeszcze, że jesteśmy poznani, że cudza ciekawość nie jest prawem do naszego życia. I że za każdą fotografią, komentarzem, udostępnieniem i kolejną teorią stoi przecież prawdziwy człowiek, ze swoją historią, której nie da się zamknąć w jednym kadrze...

„Lato zawsze wydawało jej się zbyt nachalne. Wszyscy nagle mieli być szczęśliwi, opaleni, aktywni i zachwyceni życiem. Jesień zaś niczego nie wymagała. Pozwalała człowiekowi zwolnić, usiąść z książką, napić się herbaty i nie udawać, że bierze się udział w konkursie na najbardziej ekscytujące życie.”

Karolina Wilczyńska w swojej najnowszej powieści „Jestem jesieniarą” udowadnia, że doskonale wie, jak rozwalić emocjonalny system czytelnika i zostawić go z głową pełną kłębiących się myśli. To jedna z tych historii, które rezonują w nas na długo po przewróceniu ostatniej strony, boleśnie dotykając tematów szalenie aktualnych, a jednocześnie intymnych.

Autorka posługuje się piórem niezwykle dojrzałym, a zarazem zwiewnym, co tworzy intrygujący kontrast z powagą poruszanych wątków. Narracja płynie niespiesznie, otulając melancholijnym, niemal namacalnym klimatem kieleckiego parku i zapachem parującej herbaty, by za chwilę uderzyć w nas chłodnym, surowym tonem cyfrowego świata. Ta plastyczność opisów sprawia, że każda scena ożywa przed oczami bez grama zbędnego patosu.

Zachwyca mnie w tej prozie psychologiczna precyzja, z jaką kreowane są wewnętrzne monologi. Wilczyńska nie ocenia, nie moralizuje i nie podaje gotowych diagnoz, lecz z chirurgiczną uważnością rozkłada na czynniki pierwsze lęki, wahania oraz poczucie osaczenia. Choć początkowo zachowanie głównej bohaterki nieco mnie irytowało, autorka tak zręcznie prowadzi nas przez meandry jej wrażliwości, że z każdą kolejną stroną rozumiałam ją coraz mocniej.

Język tej powieści jest wyważony, wręcz intymny, a zdania układają się w rytm przypominający spokojny oddech, który nagle zostaje gwałtownie przerwany. Autorka wspaniale operuje pauzą i niedopowiedzeniem, zmuszając nas do czytania między wierszami. Właśnie w tych cichych momentach, ukrytych pomiędzy dialogami, kryje się największy ciężar gatunkowy całej opowieści.

Dynamika tekstu zmienia się w sposób mistrzowski – z kameralnego, refleksyjnego nastroju gładko przechodzimy w duszny, niemal klaustrofobiczny trans, gdy do głosu dochodzi bezduszna machina internetu. Wilczyńska kapitalnie oddała chaos wirtualnego świata za pomocą krótkich, urywanych fraz, które kontrastują z ciepłym, zmysłowym językiem opisującym codzienną samotność Zuzanny.

W warstwie stylistycznej uderza również autentyczność dialogów, które brzmią naturalnie, bez grama sztuczności czy literackiego napuszenia. Każda rozmowa niesie ze sobą ładunek prawdziwych emocji, dotykając delikatnej materii przyjaźni, zaufania oraz granic, których nikomu nie wolno przekraczać. To proza pisana z ogromną czułością do człowieka, ale i bezlitosna w obnażaniu mechanizmów rządzących współczesnymi mediami.

„Jestem jesieniarą” to warsztatowy majstersztyk, w którym forma idealnie współgra z treścią, tworząc spójny, poruszający aż do bólu obraz zderzenia introwertycznej jednostki z bezwzględną machiną cudzych opinii. Wilczyńska nie potrzebuje tanich chwytów ani sztucznie pompowanego napięcia, by przykuć uwagę do samego końca – wystarczy jej do tego precyzyjne słowo i bezbłędny zmysł obserwacji.

Zamykając tę książkę, pozostajemy z gęstą ciszą i pytaniami, które jeszcze długo nie pozwolą zasnąć, bo to lektura, która wdziera się pod skórę o wiele głębiej, niż moglibyśmy przypuszczać.