Gdzie rosną cedry. Zapiski z wędrówki przez Japonię

Po reportaże sięgam zawsze z chęcią, a jeśli dotyczą innych krajów, tym bardziej nie potrafię się powstrzymać. W tym przypadku podeszłam do lektury z wysokimi oczekiwaniami i nadzieją, ponieważ Japonia to jedno z miejsc, które interesuje mnie od młodości. I całkowicie szczerze, nie zawiodłam się. Zostałam wręcz pozytywnie zaskoczona.

Odniosłam wrażenie, że książka ma w sobie melancholijny klimat, który dopełniają zdjęcia w odcieniach szarości. Wszystko przywodzi na myśl ulotność chwil – zupełnie jak wątek przyjaciela Craiga, mężczyzny, który zginął tragicznie. I nie bez powodu, bo już na początku pada zdanie: „Będę świadkiem tego cudu, którego tobie nie było dane oglądać”.

Czy to jedna z nielicznych książek, które sprawiły, że pociekły mi łzy już na czternastej stronie? Tak. O ile się nie mylę, to mój rekord. Impakt emocjonalny został więc dostarczony bardzo szybko – i utrzymywał się przez całą lekturę.

Podobnie działały na mnie słowa umieszczone po wewnętrznej stronie okładki, na pięknym, różowym tle.

Reportaż ten został nazwany zapiskami – i całkowicie rozumiem dlaczego. Nie przypomina klasycznej formy pytanie–odpowiedź, lecz raczej zapis chwil, momentów życia przepełnionych tęsknotą i refleksją nad Japonią. Sam styl pisania kojarzy mi się z twórczością japońskich autorów – prosty, ale nie banalny, emocjonalny, a jednocześnie nieprzesadny. Inaczej mówiąc: piękny i zostający z czytelnikiem na długo.

„Więc chodziłem. Chodzę. Chodzę i chodzę, i chodzę, i czuję, jak powietrze naszego miasta ulatnia się z moich komórek, a zastępuje je powietrze innego czasu i miejsca”

Cytat ze strony 47

Dodatkowo pióro autora sprawia, że chce się czytać dalej. Jest płynne, co bardzo doceniam, i nie powoduje zatrzymywania się w trakcie lektury. Craig Mod pokazuje różne oblicza Japonii, swoje wędrówki, spotykanych ludzi, dzięki czemu kraj ten zaczyna wydawać się nam bliższy.

Jestem zdania, że warto ją przeczytać, nawet jeśli temat Japonii jest wam daleki. To niemal jak prawdziwa podróż na półwysep Kii oraz szlak Kumano Kod?. Spokojna pozycja, która pasuje na każdą porę dnia – wartościowa i faktycznie kojąca. Tutaj nawet proste rzeczy, takie jak opis przygotowania kanapki czy przedstawienie jej w formie technicznego rysunku, nabierają znaczenia. Przybliżają nas. Pokazują prostotę, ale i jej piękno, nawet jeśli od początku czułam, że jest to książka skierowana do zmarłego przyjaciela.

Jeśli lubicie reportaże pozbawione typowej formy pytanie–odpowiedź, a bliższe zapiskom i pamiętnikom z odległych miejsc, to pozycja dla was. Craig Mod stworzył książkę, o której trudno zapomnieć. W pewnym sensie inspiruje, byśmy sami wyruszyli w swoją wędrówkę i wyciągnęli z niej własne lekcje oraz spokój ducha. Lektura zdecydowanie warta waszej uwagi.

„W te dni – w te jasne dni, dni przepełnione miłością i dni nadziei, oczywiście, ale także w te dni stracone, parszywe, zepsute – mam ochotę opowiadać ci o wszystkim, co widzę i czuję: o psach, o drodze, o zrujnowanych chałupach, o porzuconych autach, o chlewniach, od których niesie się kwilenie mówiące o przerażeniu i zagładzie [...]”

Cytat ze strony 310

„Gdzie rosną cedry. Zapiski z wędrówki przez Japonię”, autorstwa Craiga Moda to opowieść, która prowadzi czytelnika nie tylko przez malownicze krajobrazy Japonii, ale przede wszystkim przez emocje, wspomnienia i próbę pogodzenia się ze stratą. Autor przemierza starożytny szlak Kumano K'd', gdzie każdy krok zdaje się mieć swoje znaczenie, a cisza mówi więcej niż słowa.

Ta książka ma w sobie niezwykły spokój. Opisy natury - gęstych lasów cedrowych, mgły unoszącej się o świcie czy tradycyjnych domów gościnnych - tworzą atmosferę, w której łatwo się zatracić. Jednocześnie to podróż bardzo osobista. Craig Mod zabiera ze sobą pamięć o bliskiej osobie, której już nie ma, i to właśnie ten niewidzialny towarzysz nadaje tej wędrówce głębszy wymiar.

Najbardziej urzekło mnie to, jak autor potrafi zatrzymać się przy drobnych momentach, krótkich rozmowach, prostych gestach czy ulotnych wrażeniach. To książka o uważności, o byciu „tu i teraz”, o akceptowaniu tego, czego nie da się zmienić. Nie znajdziecie tu dynamicznej akcji, zamiast tego dostaniecie ciszę, refleksję i przestrzeń do własnych przemyśleń.

Co i rusz odkrywam za sprawą literatury cienie i blaski Japonii, ale w takiej pieszej podróży po półwyspie Kii jeszcze nie byłam. Na szczęście Craig Mod, autor książki pt. „Gdzie rosną cedry. Zapiski z wędrówki przez Japonię” z oferty Wydawnictwa Znak Literanova zechciał podzielić się z czytelnikami swoimi wrażeniami z niezwykłej wyprawy po kraju, który od ponad dwudziestu lat niezmiennie zdumiewa i zachwyca jej autora.

Mod - Amerykanin na emigracji, wyrusza w drogę, która jest czymś więcej niż tylko turystyczną przygodą. Jego wędrówka przez półwysep Kii to spotkanie z Japonią mniej znaną: cichą, spokojną, mniej zasobną, głęboko zakorzenioną w tradycji. Autor przemierza szlaki prowadzące przez górskie ścieżki, niewielkie miejscowości, kissy i świątynne kompleksy, dzięki czemu czytelnik może niemal poczuć zapach tytułowych cedrowych lasów i wilgotnego powietrza po deszczu.

Nasz piechur przygląda się Japonii z wielką uwagą. W jego zapiskach nie ma pośpiechu. Zamiast tego jest miejsce na wyznania skierowane do Bryana (przyjaciela z dzieciństwa), na rozmowy z mieszkańcami, obserwowanie codzienności, subtelne fotografie i refleksję nad tym, jak współczesność przenika się w Japonii z wielowiekową tradycją. Człowiek potrafi tu dostrzec niezwykłość w drobnych gestach, prostych potrawach czy chwilach ciszy spędzonych w przydrożnej gospodzie.

„Gdzie rosną cedry” to także książka o samotności w drodze: tej dobrej, która pomaga usłyszeć własne myśli. Mod opisuje trud wędrówki, zmęczenie, a czasem zwątpienie, ale jednocześnie pokazuje, jak rytm marszu porządkuje myśli i pozwala spojrzeć na świat z innej perspektywy. Jego refleksje są osobiste, często retrospektywne, ale nigdy nachalne. Przeważa w nich doświadczenie wędrówki i poszukiwania spokoju.

To lektura powolna, kontemplacyjna, idealna dla tych, którzy w literaturze podróżniczej szukają czegoś więcej niż tylko opisów miejsc. Craig Mod zaprasza czytelników do wspólnej wędrówki: takiej, która pozwala odkryć to, co w Japonii najpiękniejsze - naturalną prostotę.

„Jestem tu, by chodzić, chodzić porządnie, i być świadkiem ludzi napotykanych po drodze. Tylko dlaczego? Oto zagadka, którą wciąż rozpracowuje. Żeby uwierzyć? Żeby sprawić, że inni uwierzą? Można by powiedzieć, że otworzyły mi się oczy. Można by powiedzieć, że doświadczyłem „czegoś w rodzaju nawrócenia”.” .Słowa zawarte na początku książki „Gdzie rosną cedry. Zapiski z wędrówki przez Japonię” autorstwa Craiga Moda stanowią idealne założenie co do samej genezy jej powstania, ale przede wszystkim celu wędrówki. .Tej pieszej wędrówki samego Autora - nie tylko przez Japonię, ale przez całe jego życie. Bowiem Craig Mod odbywa tę podróż także do swojej przeszłości. Jego wędrówka ma mu pomóc uporać się z nią - z traumami z dzieciństwa, ale przede wszystkim stratą najlepszego przyjaciela, który zginął tragicznie. I chyba właśnie się to mu udaje. Gdy przemierza jedne z najbardziej malowniczych zakątków Japonii, gdy doświadcza całym sobą tego bycia tu i teraz, także poprzez rozmowy z nielicznymi mieszkańcami, których spotyka, powoli odnajduje spokój. I mimo iż „prowadzi rozmowy” ze zmarłym przyjacielem, zadręcza się tym, że mógł go w jakiś sposób ocalić, zaczyna się godzić z tym, jak aktualnie wygląda jego życie. .Książka jest ciekawie napisana. Bezpośrednia forma, nawet momentami nazbyt „dosadna” idealnie współgra z fotografiami wykonanymi przez Autora. Ich surowość podkreśla klimat odwiedzanych miejsc, ale także naturę, przemijanie, ulotność chwil - wszystko to, na czym mu zależy. Momentami bawi, ale przede wszystkim skłania do refleksji. I powoduje, że zostaje na dłużej. Nawet komuś takiemu jak ja, który nigdy nie był w Japonii, kto nie utożsamia się z tamtą kulturą. .Po lekturze jestem pozytywnie zaskoczona. Polecam tę książkę każdemu z Was - przeczytajcie, bo naprawdę warto!

Mam poczucie, że podróż w tej książce jest czymś więcej niż zwykłym poznawaniem nowych miejsc, to raczej jak medytacja pozwalająca odkryć czego nam brakuje i zaspokoić ten głód.

"Wędrówka wiele uczy człowieka, między innymi tego, jaz zwrócić się do tego dziecka: Słuchaj no, doceniam, żeś tu wtedy był. Byłeś twardy, w pewnym sensie odważny, ale teraz wszystko już dobrze, możesz odejść."

Znajdziesz tu to czego się nie spodziewasz jak choćby historie o cesarskiej toalecie, adopcjach dla utrzymania linii rodu, opisami bywalców łaźni, czy jak szybko wszystko może pochłonąć tsunami. Zaskoczy nas czym jest mięso liścia klonu, albo że jest odcinek drogi zamknięty dla kobiet.

Czuć, że książka powstała z miłości do wędrówki, znajdywania niezwykłych rzeczy w zwykłej rzeczywistości. Że ludzie, którym zadajesz zaciekawione pytania z szacunkiem odpowiadają z przyjemnością i czują się wyjątkowo.

Ludzie w tych najtrudniej dostępnych zakątkach świata troszczą się o siebie nawzajem i to jest tajemnicą braku narkotyków i biedy.

Książka ta jest jak list do przyjaciela, przeplata wspomnienia z dzieciństwa z tym co można odnaleźć w podróży, a wszystko to z mnóstwem zdjęć zrobionych przez autora.

To co najbardziej porusza to wręcz namacalna tęsknotę za przyjacielem, co z nim się stało odkrywamy dopiero ostatniego dnia wędrówki. Czuć ten gniew i ból autora, który chyba chce zgubić w trakcie tej podróży, ale czy mu się uda?

„Gdzie rosną cedry”, czyli książka idealnie pokazująca to, że droga może okazać się celem samym w sobie. Reportaż cichy, refleksyjny gdzie droga fizyczna przeplata się z tą duchową.

Autor wyrusza w podróż legendarnym szlakiem Kumano K?d? poprzez górzyste tereny Półwyspu Ki. Przyznaje, że od niemal początku czuć w tej książce tę taką metafizyczną dostojność, trochę jak przestąpienie bram do innego świata. Czułam tutaj wręcz medytacyjną aurę, opisy wciągały mnie w to wszystko jeszcze bardziej, a spacer przez mgliste cedrowe lasu współgra z atmosferą wyciszenia i kontemplacji.

Książka ma w sobie także dość ważny dla autora wymiar osobisty, ponieważ „towarzyszy” mu zmarły przyjaciel z dzieciństwa. Dzięki temu podróż staje się swoistym procesem żałoby i ostateczna próba pogodzenia się z przeszłością. Próżno tutaj szukać moralizowania, czy sztucznego dramatyzowania, tutaj wszystko dzieje się samo, a każde kolejne spotkanie, każdy przebyty kilometr jest składową całego procesu.

Spodobało mi się ukazania Japonii nie z perspektywy neonowego i technologicznie rozwiniętego Tokio, a z tej strony bardziej prowincjonalnej, cichej i duchowej ukazując, że są regiony gdzie korzenie tradycji nadal oddziaływują, a piękno natury nadal potrafi urzec i jak się okazuje uleczyć poranioną duszę.

Jeśli miałabym podsumować tę książkę jednym słowem, to chyba powiedziałabym „piękna”. „Gdzie rosną cedry” oto wbrew pozorom nie jest o podróży, ale o człowieku, o pamięci, stracie i o tym, że każdy nawet nie będąc tego świadomym potrzebuje momentu, by się zatrzymać w tym pędzącym donikąd świecie. Wędrówka może okazać się najlepszym czyściwem dla duszy i umysłu, a ta książka doskonale to pokazuje. Książka spokojna i refleksyjna, która w pełni oddaje poświęcony jej czas z nawiązką.

Wyobraź sobie wędrówkę, gdzie celem nie jest samo dojście do jej końca, ale każdy krok. Samo chodzenie i bycie tu i teraz. W taką wędrówkę po Japonii wyrusza autor „Gdzie rosną cedry”. Przemierza półwysep Kei bez pośpiechu, z uważnością i miejscem na refleksje. Ma czas pochylić się nad przeszłością i zaprosić nas do poznania jego najgłębszych przeżyć. A przy okazji, wśród anegdot i zdjęć, wyłania się przed nami obraz Japonii, której nie znamy.

Podróże Craiga pozwoliły mu spojrzeć wstecz, ale i w głąb siebie. Myślę, że wielu z nas nigdy sobie na taka „podróż” nie pozwoli. Z obawy przed tym czego możemy się dowiedzieć. Ze względu na strach, lęki, brak uważności i czasu. Niestety domeną naszych czasów stała się gonitwa, za czym? Chyba dla samego sensu gonienia, bo to co jest nie wystarcza…

W czasie lektury zazdrościłam mu tego spokoju i czasu, w którym mógł tylko iść. Obserwować ludzi, miejsca tak mi odległe. Jednak jego droga jest metaforą. Nie musimy wyjeżdżać do dalej Japonii (choć nie powiem byłaby to kusząca podróż), aby zrozumieć siebie i swoje pragnienia.

Liczyłam jednak na bardziej liryczną i nostalgiczną podróż. Bywały wulgaryzmy, a ja osobiście nie przepadam za tak dosadnym nazewnictwem ;)

Zacznę od strony wizualnej, bo to ona w pierwszej kolejności przykuwa uwagę czytelnika. Twarda oprawa, z piękną, nienachalną grafiką i te kolory.. W środku znajdziemy wiele czarno-białych fotografii, które działają na wyobraźnię, w połączeniu z czytaną treścią. A jeśli chodzi o sam tekst książki, to muszę przyznać, że jestem zachwycona. Piękna opowieść o Japonii, widzianej oczami autora. Bez krzykliwości, bez udziwnień, byle przekonać czytelnika. Tutaj piękno kryje się w prostocie, w prawdziwym przeżywaniu emocji, zachwytów, ale i bólu. Craig Mod wybrał się w niezwykłą podróż szlakiem Kumano Kodö i dzieli się z nami tym przeżyciem. Jest w tej podróży coś, co chwyta za serce, wzrusza, a jednocześnie przywraca równowagę. Odbywa się ona w towarzystwie zmarłego przyjaciela autora. Tęsknota wylewa się z każdej strony, odcisnęła ona swoje piętno na przeżywaniu tego, o czym czytamy. Z jednej strony niezgoda na to, co się wydarzyło, a z drugiej nauka uważności, poszukiwanie spokoju w tym malowniczym zakątku ziemi. Autor dzieląc się z czytelnikiem kawałkiem swojego świata zabiera nas w podróż, o której ja napewno długo nie zapomnę.

Gorąco polecam książkę każdemu z was!!