Apokryf

Czytacie powieści historyczne? Jeśli nie, to może nie trafiliście na te pisane przez Wojciecha Dutkę. W ubiegłym roku z wielką przyjemnością towarzyszyłam polskiemu dyplomacie, hrabiemu Antoniemu Mokrzyckiemu w szpiegowskich misjach trudnego czasu pierwszej połowy XX wieku. Ten rok rozpoczęłam od najnowszej książki autora „Apokryf”, która przenosi nas w dużo odleglejszą przeszłość do II wieku naszej ery i rozkwitu Imperium Rzymskiego.

Powieść jest swoistą spowiedzią ojca, rzymskiego legata Sekstusa Juliusza Sewera, który na łożu śmierci opowiada synowi historię swojego życia pełną okrucieństwa i zbrodni popełnianych na rozkaz cesarza Hadriana. Składa się na nią kilka opowieści, które wzajemnie się przenikają i uzupełniają tworząc spójną całość i dając ogląd na ówczesną skomplikowaną sytuację innych narodów pod rzymską okupacją.

W pewnym sensie symbolem panujących w Imperium podziałów staje się młodzieńcza przyjaźń Rzymianina, Żyda i Greka, których rozdzielają oczekiwania dorosłości, wyznawane zasady i religia. I choć ten wątek nie jest tym najbardziej istotnym, to skłonił mnie do głębszych przemyśleń.

Mimo że mowa o dalekiej przeszłości, kiedy chrześcijaństwo było uznawane za sektę, a Izrael planował wielkie powstanie przeciw rzymskim okupantom, emocji, które targają czytelnikiem nie przyćmiewa upływ czasu. Trudno spokojnie czytać o zagładzie narodu żydowskiego, konsekwentnym mordowaniu mężczyzn, kobiet i dzieci. Trudno nie zadrżeć gdy chrześcijanie zostają rzuceni na pożarcie lwom ku uciesze rzymskiego ludu.

Towarzyszymy nie tylko Sekstusowi w jego miłosnych perypetiach, rozgrywanych bitwach i rozterkach moralnych, ale przyglądamy się lepiej postaciom znanym mi z kart historii jedynie z nazwisk. Autor nie wyróżnia żadnego z narodów czy wyznań. W każdym z nich pokazuje jednostki kierujące się sumieniem, wrażliwością i miłością i te, którym władza, pycha i fanatyzm przesłoniły właściwe postrzeganie rzeczywistości, a ich decyzje pociągnęły za sobą setki tysięcy ofiar.

Prócz ogromnej wartości historycznej, powieść czyta się po prostu znakomicie. Pełna akcji fabuła wciąga od pierwszych stron, a cała historia ludzkiego okrucieństwa wzbogacona sekretami, zdradami i ciekawie ukazanymi dylematami moralnymi bohaterów budzi ogromne emocje. Nawet jeśli nie czytujecie na co dzień tego typu książek, to gwarantuję Wam, że zagłębiając się w lekturę „Apokryfu” nie tylko poczujecie klimat tamtych czasów, ale znajdziecie też wiele powodów do zaskoczeń i przemyśleń.

Trzech przyjaciół, każdy innego pochodzenia a każdy dąży do swoich własnych celów, będąc wiernymi przekonaniom, którymi charakteryzowało się średniowiecze.

*

Jak ciężko jest ocenić książkę, która jest skrajnie różna od tego, co czytamy na codzień. Tak właśnie było z "Apokryfem", który wyrwał mnie z kryminalnych macek książek, które mnie otaczają. Jeśli lubicie bitewne, średniowieczne historie, będzie to dla Was wspaniała uczta. Książka zawiera wiele zdarzeń, o których rzadko się słyszy, które zanikają i zostają jedynie w pamięci tych, którzy się tym fascynują. Dla mnie, która raczej sięga po historię bliższą naszych czasów, był to mocny przeskok zarówno fabularny jak i językowy. Co nie oznacza, że będę ją źle wspominać, co to, to nie. Jest to jednak dla mnie zupełna nowość, dopiero w trakcie lektury, koło połowy, zaczęłam wczuwać się w relacje bohaterów, w ich rozterki, poczułam, czego oni tak naprawdę pragną i co jest ich głównym celem. Wojciech Dutka potrafił stworzyć fascynujący obraz różnic społecznych, wyznaniowych a przy tym pchnąć w swoich bohaterów zwykle, ludzie dramaty, dodając też nutę tajemniczości. Nie chcę zdradzać zbyt wiele ze zdarzeń, myślę, że jeśli ktoś chciałby spróbować takiego pióra, odnajdzie w lekturze to wszystko sam, zrozumie i poczuje. Dla mnie to było ciekawe, jednak nie jestem pewna, czy mogłabym z taką literaturą obcować częściej. Co nie zmienia faktu, że autor włożył piekielnie dużo pracy w "Apokryf", który ani przez chwilę nie stracił magii tamtych czasów. Dla każdego, kto chce przenieść się wstecz tak daleko, będzie to naprawdę niezła przygoda, której nie zapomni. Coś innego, coś świeżego, coś, co ciężko mi rozgryźć, a jednocześnie wciąż myślę o niej i o tym, jak wiele zostało włożonego serca w nią. Przeczytajcie i zobaczcie, czy to byłoby dla Was.